Zo maak je je eerste openbare tekensessie behapbaar

Kies een locatie met een duidelijk onderwerp en een plek waar je even kunt pauzeren zonder anderen te hinderen: een bankje met uitzicht op een gebouw, een rustig tafeltje in een café of een pad in een openbare tuin, weg van het voetgangersverkeer. Een eenvoudig uitzicht met een paar grote vormen is makkelijker om mee te beginnen dan een druk panorama. De introductiegids van de University of Reading raadt aan een comfortabele, veilige plek te zoeken waar je een paar minuten kunt zitten of staan, en herinnert schetsers er nadrukkelijk aan op het verkeer te letten. University of Reading, “Urban Sketching”

Als je uit meerdere plekken kiest, let dan op drie dingen: een stabiele plek om te tekenen, een uitzicht dat je kunt zien zonder steeds te draaien en ruimte om opzij te stappen. Zet je niet op in deuropeningen, smalle paden of plekken waar mensen langs moeten. Als je graag gezelschap hebt, zoek dan een lokale schetsgroep en bekijk eerst de details van de bijeenkomst. Urban Sketchers beschrijft lokale afdelingen als gemeenschappen die samenkomen om te schetsen en hun werk te delen; op de afdelingenpagina staat een kaart waarmee je groepen in de buurt kunt vinden. Urban Sketchers, “Sketchers Near Me — USk Chapters”

Een groep kan het makkelijker maken om je eerste uitstapje te organiseren, maar het hoeft geen groot evenement te zijn. Een informele afspraak met één vriend of een kleine lokale groep geeft je een duidelijk begin en einde, terwijl je zelf een rustige plek kunt kiezen. Sommige groepen vragen je vooraf aan te melden, vooral voor binnenlocaties. Controleer daarom de aanwijzingen van de organisator voordat je op pad gaat. Urban Sketchers Nederland, “Veelgestelde vragen”

Met een kleine uitrusting houd je het klaarmaken eenvoudig. Begin met een schetsboek of papier en één pen of potlood waar je al mee overweg kunt. Neem alleen een tekenbord of een krukje mee als de situatie daarom vraagt. Volgens de beginnerstips van Urban Sketchers Nederland zijn een schetsboek en pen genoeg om te beginnen; andere materialen, zoals aquarelverf of markers, zijn optioneel. Urban Sketchers Nederland, “Veelgestelde vragen”

Laat verf, meerdere pennen, een liniaal en een complete potlodenset voor je eerste sessie thuis, tenzij je die al met gemak gebruikt. Meer gereedschap betekent meer keuzes en meer om mee te dragen. Wil je wat kleur gebruiken, neem dan één kleine set mee in plaats van alle kleuren die je hebt. De uitgebreidere materialenlijst voor een les van het Georgia O’Keeffe Museum hoort bij een specifieke lesopzet; het is geen vereiste voor een informele eerste schets. Georgia O’Keeffe Museum, “Online Class: Preparation for Urban Sketching | Tools & Techniques”

Controleer voordat je vertrekt de regels op locatie als je van plan bent binnen te tekenen. Musea kunnen beperkingen stellen aan materialen en aan de plekken waar bezoekers mogen staan. Zo beperkt de National Gallery in Londen schetsboeken en notitiepapier tot A3, vraagt het bezoekers niet langer dan tien minuten voor een schilderij te blijven en verbiedt het schetsen in deuropeningen en doorgangen. In de zalen van MoMA mag je alleen met potlood tekenen. Dit zijn voorbeelden van regels die per locatie verschillen. Controleer dus de regels van de plek waar je naartoe gaat en ga er niet van uit dat het beleid van één museum overal geldt. National Gallery, “Sketching in the Gallery”; MoMA, “Visitor Guidelines and Policies”

In plaats van jezelf op te dragen een voltooide tekening te maken, kies je een taak die je tijdens een kort bezoek kunt afronden. Teken bijvoorbeeld de contour van één winkelpui, leg een bankje en de boom erachter vast of schets de vormen van drie gebouwen. Een plan van 15 minuten is een handig beginpunt: besteed twee minuten aan het kiezen van het uitzicht, tien minuten aan tekenen en drie minuten aan het noteren van de datum en locatie of een paar opmerkingen. Deze tijden zijn een voorbeeld, geen regel; pas ze aan je planning aan.

Bepaal voordat je begint wat je weglaat. Een straatbeeld kan bestaan uit borden, ramen, voetgangers, geparkeerde auto's en schaduwen, maar je schets kan zich beperken tot de vorm van het gebouw en één boom in de buurt. De University of Reading stelt voor om met je handen of een eenvoudig kartonnen kader een compositie uit te proberen, en merkt op dat het lastig kan zijn te kiezen wat je wel en niet opneemt. Een eenvoudige zoeker is een praktische manier om het tafereel terug te brengen tot een behapbare rechthoek. University of Reading, “Urban Sketching”

Als je eenmaal een plek hebt gevonden, houd je schetsboek dan zo dat je er makkelijk mee kunt werken en kijk even naar het onderwerp voordat je gaat tekenen. Zoek eerst de grootste vorm: de buitenrand van het gebouw, de kruin van de boom of de opening tussen twee gebouwen. Zet een paar lichte hulplijnen om de belangrijkste vormen op de pagina te plaatsen en voeg daarna een klein aantal details toe die de scène herkenbaar maken. Als rechte lijnen tekenen ongemakkelijk voelt, gebruik dan de belangrijkste randen en hoeken die je ziet in plaats van elke lijn mechanisch perfect te willen maken.

Een eenvoudige volgorde helpt voorkomen dat je vastloopt in details: (1) plaats de algemene vorm, (2) voeg de grootste onderverdelingen toe, zoals de daklijn, deuropening of horizon, en (3) kies een paar details die het onderwerp herkenbaar maken. Deze praktische aanpak is afgeleid van de basistips over compositie en het schetsmatig opzetten van een tekening in de gids van de University of Reading. Daarin staat dat een lichte eerste opzet kan helpen om de tekening op de pagina te laten passen. University of Reading, “Urban Sketching”

Als de scène verandert terwijl je tekent, maak haar dan eenvoudiger. Een voorbijganger kan een losse vorm worden; een bus die wegrijdt kun je weglaten of met een paar snelle streken weergeven. Volgens de beschrijving van Urban Sketchers is schetsen op locatie gebaseerd op directe observatie van een plek, maar dat betekent niet dat je elk bewegend detail moet vastleggen. Kies wat het moment dat je daadwerkelijk ziet het beste weergeeft. Urban Sketchers, “Urban Sketching — Who We Are”

Je kunt door blijven tekenen zonder van de sessie een voorstelling te maken. Als iemand meekijkt, volstaat een kort “Ik ben het gebouw aan het schetsen”; als diegene een praatje wil maken en jij dat ook wilt, leg je je potlood even neer en praat je mee. Wil je je liever concentreren, dan geef je met een beleefd “Ik maak dit stukje even af” op een natuurlijke manier je grens aan. Kies een plek waar anderen voldoende ruimte hebben en houd je materialen weg van een druk pad.

Als het druk wordt op je plek of je er niet prettig kunt werken, klap je schetsboek dicht en zoek je een andere locatie. Dat is een gewone praktische aanpassing, geen mislukte sessie. Culturele instellingen kunnen bezoekers vragen zich te verplaatsen; hun aanwijzingen op locatie gaan voor. De National Gallery vraagt mensen bijvoorbeeld opzij te gaan als iemand het schilderij wil bekijken dat ze aan het schetsen zijn. Ook kunnen bezoekers gevraagd worden naar een andere zaal te gaan als het druk is. National Gallery, “Sketching in the Gallery”

Bepaal van tevoren wat voor jou ‘klaar’ betekent. Dat kan één pagina zijn met de belangrijkste vormen op hun plek, of een schets van tien minuten gevolgd door een notitie over de locatie. Noteer de plek en datum zolang ze nog vers in je geheugen liggen; de gids van de University of Reading raadt aan op te schrijven waar en wanneer de tekening is gemaakt. Als de pagina onaf lijkt, voeg je één herkenbaar detail toe en stop je, in plaats van elke lijn te willen verbeteren. University of Reading, “Urban Sketching”

Controleer voordat je je spullen inpakt of je alles bij je hebt en niets bij de zitplek hebt laten liggen. Maak daarna een korte notitie voor de volgende keer: was het uitzicht te druk, had je een krukje willen hebben of was één pen genoeg? Zo wordt het uitstapje een nuttige voorbereiding op het volgende, zonder dat je een gepolijste tekening hoeft te maken.

Het doel van je eerste openbare tekensessie is om op een plek waar je prettig kunt werken één kleine observatie vast te leggen. Kies een eenvoudig uitzicht, stem de pagina af op de taak en laat de sessie eindigen zodra je bescheiden doel is bereikt. De volgende keer kun je dezelfde aanpak gebruiken of op basis van je ervaring één ding aanpassen.