Hoe je een blousepatroon omzet in een oversized kostuumjas
Om een blousepatroon aan te passen tot een ruime kostuumjas, trek je de oorspronkelijke patroondelen over, verleng je het lijfje tot de gewenste lengte, voeg je extra ruimte toe bij de borst en rug en pas je het armsgat en de mouw samen aan. Maak daarna een proefversie en pas die over de kleding die je eronder wilt dragen. Een blousepatroon biedt een uitgangsvorm, geen kant-en-klaar jaspatroon; de mouw, voorpanden, kraag en zoom moeten allemaal worden gecontroleerd op de nieuwe stof en het gewenste silhouet.
Begin met een blousepatroon dat goed past
Kies een blousepatroon dat de beoogde drager goed past bij de schouders en bovenborst, met mouwen waarin je je normaal kunt bewegen. Trek de patroondelen over op papier, zodat het origineel intact blijft. Markeer de naailijnen, draadrichtingen, coupenaden, inkepingen en taille- of heuphoogte voordat je wijzigingen aanbrengt. Trekt de blouse al over de rug, schouder of bovenarm, verhelp dat dan eerst; alleen de zijnaden vergroten lost een knellend bovenlijf niet op.
Bepaal waar de jas overheen moet passen: een overhemd, een volumineuze tuniek, kostuumlagen die op harnas lijken of alleen een dunne top. Dat bepaalt hoeveel ruimte je moet toevoegen. In naaipatronen voor jassen wordt benadrukt dat een jas die over andere kleding wordt gedragen meer ruimte nodig heeft bij het lijfje en de armen dan een aansluitend basis kledingstuk. Een blokkeriger silhouet vraagt bovendien meer ruimte dan een nauwsluitende jas. De getalsvoorbeelden zijn uitgangspunten voor specifieke patronen en ontwerpen, geen universele maten. Basispatroon voor een colbert en jas van Pattern-Making.com
Verleng het lijfje tot jaslengte
Meet bij de drager vanaf de schouder of het midden van de nekrug tot de gewenste zoom, of meet een kledingstuk waarvan je de lengte en verhoudingen wilt overnemen. Verleng de middenlijnen van het voor- en achterpand en de zijnaden tot die lengte en teken de zoom haaks op de middenlijn. Markeer de taille en lage heup op de lange patroondelen; zo voorkom je dat je de jas onbedoeld smaller maakt bij de billen.
Laat de zijnaden bij een rechte, oversized vorm vrijwel zonder tailleboord doorlopen. Voeg voor een lichte A-lijn geleidelijk extra breedte toe vanaf de lage heup tot aan de zoom, verdeeld over de zijnaden en eventueel een insnijding met spreiding in elk patroondeel. Een voorbeeld voor het tekenen van een jas gebruikt een draaipunt om de zoom te verlengen en meer bewegingsruimte te geven, en benadrukt dat de lengte en vorm van de zoom bewuste ontwerpkeuzes zijn. Handleiding voor het tekenen van een jas van Made to Sew
Voeg ruimte toe waar dat nodig is
Meet de drager over de beoogde onderlagen bij de borst, bovenarm en heup. Vergelijk die maten met de afgewerkte maten langs de naailijnen van het patroon, niet met de knipranden. Voeg de benodigde ruimte voor beweging en laagjes toe en verdeel die over de zijnaden van het voor- en achterpand en, waar dat nuttig is, de rugbreedte. Zorg voor voldoende overlap van de voorpanden voor de sluiting die je wilt gebruiken. Maak bij een jas zonder sluiting een proef met papier of stof om te controleren of de voorpanden naar wens vallen.
Voeg niet alle extra breedte toe bij de taille of alleen bij de zijnaden. Een kostuumjas die wijd is aan de zoom maar strak zit over de rug beperkt nog steeds je bewegingsvrijheid. Wil je bewust een verlaagde schouder, laat dan het schouderpunt zakken en teken het armsgat opnieuw, zodat de naad vloeiend aansluit. Dat verandert ook de verhouding met de mouw: de mouwkop moet opnieuw worden getekend of aangepast aan het nieuwe armsgat, in plaats van onveranderd te worden ingezet.
Teken armsgat en mouw samen opnieuw
Een dieper armsgat kan helpen om een jas over meerdere lagen te dragen, maar als het te diep wordt, kan het lastiger zijn de armen op te tillen. Verlaag of vorm eerst het armsgat van de blouse opnieuw voor het gewenste silhouet en meet daarna de naailijn. Maak de mouw breder rond de biceps voor overeenkomstige ruimte en pas de mouwkop aan zodat die in de gewijzigde opening past. Een voorbeeld voor het tekenen van een jas past zowel het armsgat van het lijfje als de mouwbreedte aan; de exacte maten gelden voor dat specifieke ontwerp. Handleiding voor het tekenen van een jas van Made to Sew
Leg het mouwpatroon langs de naailijnen van het voor- en achterarmsgat: leg de patroondelen bij de oksel tegen elkaar en vergelijk de rondingen in kleine stappen, waarbij je de inkepingen laat overeenkomen. Zo zie je of de mouwkop te lang of te kort is voor de opening en of de inkepingen nog uitlijnen. Enige ruimte in de mouwkop kan passend zijn, maar de benodigde hoeveelheid hangt af van de mouwstijl en de stof. Sempstress legt uit hoe je deze controle uitvoert en waarom niet-overeenkomende rondingen het inzetten van een mouw lastig maken. Uitleg over het passen van mouw en armsgat van Sempstress
Overweeg voor een eenvoudiger kostuumproject een mouw met verlaagde schouder of een raglanmouw. Deze stijlen passen bij een los silhouet, maar vragen nog steeds om een afgestemd patroon voor het lijfje en de mouwen. Laat de aanduidingen voor voor- en achterkant en de inkepingen staan, en markeer de voorkant van de mouw zodat je die niet per ongeluk verkeerdom inzet.
Voeg de details van de jas toe
Kies een sluiting voordat je het voorpand afwerkt: knopen vragen om overlap en een plaats voor de knopen; strikbanden vragen om verlengde panden of riemlussen; een open jas heeft een netjes afgewerkte rand nodig. Teken een beleg langs de vooropening en halslijn. Teken een kraag vanuit de vorm van de halslijn als het ontwerp er een heeft. Zorg dat de halslijn na de wijzigingen aan de schouder of het armsgat nog steeds past bij de kraag en het beleg.
Voeg zakken, manchetten, een riem, capuchon of decoratieve panden als losse patroondelen toe en markeer de plaats aan beide kanten voordat je knipt. Voeg naadtoeslagen pas toe als de naailijnen definitief zijn en vermeld op elk deel hoeveel je ervan moet knippen, de draadrichting en eventuele vouw- of passtekeningen. De naadtoeslag hangt af van je naaitechniek en de stof; de smalle toeslagen in een handleiding voor dubbelzijdige wol zijn specifiek voor die ongevoerde techniek. Neem ze dus niet zomaar over voor een conventionele gevoerde jas.
Maak een proefversie en controleer de bewegingsvrijheid
Knip een proefmodel uit goedkope stof met een gewicht en stijfheid die redelijk overeenkomen met het uiteindelijke materiaal. Rijg de schouder-, zij- en mouwnaden en pas het over de beoogde kledinglagen. Controleer of de voorpanden sluiten of zoals bedoeld overlappen, de zoom recht hangt en de drager naar voren kan reiken, de ellebogen kan buigen en beide armen kan optillen. Trekt het armsgat, controleer dan eerst de verhouding tussen schouder en mouw voordat je elders meer breedte toevoegt. Bolt het lijfje meer dan gewenst, speld dan wat breedte uit de zijnaden en werk het patroon bij.
Controleer de mouwen afzonderlijk op ruimte rond de biceps en de lengte, en test de zakken met de beoogde rekwisieten of handen. Heeft de drager bij een lange jas ruimte nodig om vrijuit te stappen, dan kan een split middenachter of een andere opening in de zoom nodig zijn. Test die beweging met het proefmodel voordat je het detail aan het definitieve patroon toevoegt. Geef de voering bij een gevoerde versie voldoende bewegingsruimte, vooral over de rug; de voeringinstructies van Sewing.org beschrijven een plooitje middenachter als een van de constructiemethoden. Instructies voor de voering van een colbert of jas van Sewing.org
Knip het definitieve patroon pas nadat je de pasvorm hebt gecontroleerd
Als het proefmodel goed zit, verwerk je de wijzigingen netjes in het patroon, werk je de naailijnen bij en controleer je opnieuw of aansluitende naden even lang zijn. Voeg inkepingen, draadrichtingen, markeringen voor de sluiting, zakposities en patroondelen voor het beleg en de voering toe. Knip de definitieve stof pas nadat je hebt gecontroleerd of de patroondelen op de beschikbare stoflengte passen en of de richting van dessins, vleug of grote motieven goed komt te liggen.
De betrouwbaarste manier om het patroon om te vormen is stapsgewijs: behoud de nuttige pasvormpunten van de blouse, voeg ruimte voor de jas toe op basis van de kledinglagen en het silhouet en test de aangepaste mouw met het aangepaste armsgat. Zo kan een kostuumontwerper een oversized vorm maken en tegelijk pasvormproblemen opsporen die je bij het alleen vergroten van een papieren patroon gemakkelijk mist.