Eksik Bir Sayfa veya Yazım Hatası Yüzünden Bütün Defteri Baştan Yazmalı mısınız?
Genellikle hayır. Sıradan bir kişisel defterde bir yazım hatası, çevresindeki sayfaların kullanışlılığını nadiren azaltır; eksik bir sayfa ise genellikle kısa bir not veya düzgünce eklenmiş bir ek sayfayla çözülebilir. Yalnızca sorun defterin büyük bir kısmını güvenle kullanamayacağınız ölçüde etkiliyorsa ya da özellikle temiz bir kopya istiyorsanız ve bunun için zaman ayırmaya istekliyseniz baştan yazmayı düşünün. Basit bir kural yardımcı olacaktır: Her sayfanın görünüşünü değil, bilgiyi veya o bilgiye ulaşma yönteminizi onarın.
Defter ne işe yarıyor?
İşe defterin üstlendiği görevle başlayın. Bir kişisel günlük, yemek tarifi derlemesi, okuma günlüğü veya günlük planların kaydı söz konusuysa, okuyucunun genellikle sadece bilgiyi anlaması ve bulması gerekir. Tek bir yazım hatası buna nadiren engel olur. Bir sayfa eksikse asıl pratik soru; bu boşluğun sonraki bir girdiyi kafa karıştırıcı hale getirip getirmediği, güvendiğiniz bir sıralamayı bozup bozmadığı veya ihtiyacınız olan bilgiyi gizleyip gizlemediğidir.
Bir iş, araştırma veya diğer resmi kayıtların amacı farklıdır: birisinin neyin ne zaman yazıldığını takip etmesi gerekebilir. Laboratuvar defteri yönergelerinde, K-State'in *Writing the Laboratory Notebook* adlı kaynağı, hatalı girdilerin okunabilir bırakılmasını ve düzeltmelerin geriye dönük izlenebilir bir şekilde yapılmasını önerir; ayrıca bu özel kayıt tutma bağlamında sayfa çıkarılmasına veya eklenmesine karşı uyarır. Bu, süreklilik ve hesap verebilirlik önemli olduğunda faydalıdır ancak her kişisel defterin uyması gereken evrensel bir kural değildir. K-State’s *Writing the Laboratory Notebook*
Yazım hatasıyla nasıl başa çıkılır?
Kastedilen kelime belliyse olduğu gibi bırakın ve yazmaya devam edin. Hata anlamı değiştiriyorsa veya daha sonra sizi yanıltabilecekse, yanlış kelimenin üzerini tek bir çizgiyle çizin ve düzeltmeyi yakınına yazın. Neyin değiştiğini sonradan anlamanız gerekebileceği için orijinal halini okunabilir bırakın. Bu, her şeyi baştan yazmadan sayfanın kullanılabilir kalmasını sağlar.
Daha fazla açıklama gerektiren bir düzeltme için kenar boşluğuna veya bir sonraki satıra kısa bir not ekleyin. Hatayı daha sonra fark ederseniz tarihli bir ekleme de yapabilirsiniz: sayfayı veya girdiyi belirtin, düzeltmeyi yazın ve devam edin. Bu yaklaşım, laboratuvar defterleri için açıklanan izlenebilir düzeltme yöntemini daha az resmi bir kişisel kayda uyarlar; ayrıntı düzeyi, gelecekteki bir okuyucunun ne kadar bağlama ihtiyaç duyacağıyla örtüşmelidir.
Bir sayfa eksik olduğunda ne yapılmalı?
Öncelikle defterin sayfa numaralarını, tarihleri ve çevreleyen girdileri kontrol edin. Bir dizideki boş bir alan kasıtlı olabilir ve atlanmış bir sayfa numarası tek başına yararlı bir bilginin kaybolduğu anlamına gelmez. Oraya neyin ait olduğunu biliyorsanız ve bunu korumak istiyorsanız, sonraki bir sayfaya kısa bir not yazın—örneğin, “18. sayfanın notları 42. sayfadadır”—ardından eksik içeriği tarihi veya konusuyla birlikte kaydedin. Eksik sayfada ne olduğunu bilmiyorsanız, boşluğu yalnızca daha sonra sırayı anlamlandırmanıza yardımcı olacaksa işaretleyin.
Ayrı bir ek kâğıt, atlanan materyal başka bir yerde mevcut olduğunda işe yarayabilir. İlgili tarih veya konuyla etiketleyin ve günlük olarak kullandığınız bir deftere uygun bir şekilde iliştirin. Defter hassas, eski veya sizin için değerliyse agresif onarımlardan kaçının. Avustralya Ulusal Arşivleri (National Archives of Australia), kayıtlara zarar verebileceği gerekçesiyle arşiv belgelerinde yapışkan bant, yapıştırıcı veya daksil (düzeltme sıvısı) kullanılmamasını tavsiye eder. Bu kılavuz koruma ve muhafazayı ele aldığından, özellikle kâğıdın uzun ömürlülüğü veya durumu önemliyse geçerlidir. National Archives of Australia guidance on handling archival paper
Baştan yazmak ne zaman mantıklı olabilir?
Sayfalar genel olarak okunaksızsa, ciddi şekilde hasar görmüşse, kullanımı engelleyecek biçimde sırası karışmışsa veya notları takip edemeyeceğiniz kadar yoğun bir şekilde düzeltilmişse tamamen baştan yazmak makul bir kişisel tercih olabilir. Yeni bir amaç için yeniden düzenlemek istediğiniz bir defter için de uygun olabilir. Başlamadan önce, yeni kopyanın neyi iyileştireceğini sorun: Okunabilirlik mi, düzen mi, yoksa bilgiye erişim mi? Yanıt sadece “bir sayfada bir kusur var” ise, muhtemelen küçük bir düzeltme yeterli olacaktır.
Bilgi önemliyse, yeni versiyonu onunla karşılaştırıp kontrol edene kadar orijinali saklayın. Baştan yazmak yeni eksikliklere veya aktarım hatalarına yol açabilir; girdileri karşılaştırmak pratik bir önlemdir, ancak her ayrıntının aktarılacağının garantisi değildir. Kişisel bir defterde, hem orijinal kaydı hem de daha temiz bir çalışma kopyasını saklamak istiyorsanız her iki versiyonu da tutabilirsiniz. Ulusal Arşivler (National Archives), mükerrer veya dijital kopyaların hassas kayıtlara erişimi artırırken, saklandığı sürece orijinal kopyanın da korunmasını sağladığını belirtmektedir. National Archives guidance on reformatting paper records
Hızlı bir karar testi
Yeni bir deftere uzanmadan önce üç soru sorun:
Çevreleyen sayfaları hâlâ okuyup kullanabiliyor muyum? Yanıtınız evet ise, onlara dokunmayın.
Hata bir gerçeği değiştiriyor mu veya sonraki bir girdiyi yorumlamayı zorlaştırıyor mu? Yanıtınız evet ise, orijinalin hemen yanında net bir şekilde düzeltin.
Bilgi gerçekten eksik mi ve onu geri getirmek için güvenilir bir yolum var mı? Yanıtınız evet ise, tarihli bir not veya ek kâğıt ekleyin ve konumunu belirtin.
İlk yanıt evet ise ve diğer sorunlar yerel olarak çözülebiliyorsa, defteri olduğu gibi tutun. Bir sayfa düzeltme içerebilir ve yine de işlevini yerine getirebilir. Defteri baştan sona yeniden yazmak, kusurlu tek bir sayfaya verilen otomatik bir tepki olarak değil; pratik bir ihtiyaç veya harcanan emeğe değecek kişisel bir tercih için ayrılmalıdır.