Een persoonlijke zinecollectie op stemming catalogiseren en titels terugvinden

Bedenk op welke manieren je zoekt. Misschien herinner je je “rustig, blauw, lezen op een regenachtige dag”, een onderwerp zoals collage of een boekje in klein formaat met een gele omslag. Zie dit als verschillende routes naar dezelfde beschrijving: titel en maker helpen het item te identificeren, onderwerpstags geven aan waar het over gaat en tags voor stemming of uiterlijk leggen vast hoe je het je herinnert.

Bibliotheekpraktijken bieden een bruikbaar voorbeeld. De Library of Congress vermeldt dat je zines kunt zoeken op titel, maker, plaatsingscode of trefwoord; ook de catalogusbeschrijvingen van Barnard bevatten onderwerpen en een korte samenvatting van de inhoud. Pas dit principe voor je persoonlijke collectie aan je eigen zoekgewoonten aan, in plaats van het formele systeem van een bibliotheek over te nemen. (Library of Congress, “Zine Collections at the Library”; Barnard Zine Library, “Collection Access & Circulation”)

Gebruik een spreadsheet als je op meerdere kolommen wilt sorteren of filteren. Een papieren index is handig als je liever bladert zonder scherm. Beide werken; uitgebreide catalogussoftware is niet nodig, tenzij je collectie of zoekbehoeften dat rechtvaardigen. Begin met een klein aantal velden en voeg er alleen meer toe als je herhaaldelijk merkt dat je ze mist.

Een praktische eerste beschrijving kan het volgende bevatten:

• ID en locatie: een kort nummer en de plek op de plank, in een doos of in een map. De ID koppelt de beschrijving aan het fysieke exemplaar; de locatie vertelt je waar je het kunt pakken.

• Titel en maker: neem over wat er op de zine staat, als dat mogelijk is. Zet gegevens over het nummer of deel in een apart veld, zodat je een reeks kunt onderscheiden van een specifiek nummer.

• Onderwerpen: één tot drie concrete onderwerpen, zoals “tuinieren”, “muziek” of “illustratie”.

• Stemmingstags: enkele termen die de leeservaring beschrijven die je je wilt herinneren, zoals “speels”, “rustig”, “onrustig” of “teder”. Dit zijn persoonlijke zoekaanwijzingen, geen objectieve classificaties.

• Visueel kenmerk of formaat: een korte eigenschap zoals “blauwe omslag”, “gekopieerde collage” of “mini-zine”.

• Notitie van één regel: een korte herinnering aan de inhoud of aan wat dit exemplaar herkenbaar maakt, zonder spoilers.

Voorbeelden van zinecatalogi gebruiken velden voor titel, maker, onderwerpen, genre, samenvatting en fysieke beschrijving. Dat vormt een verstandige basis; stemmingstags zijn een extra persoonlijke laag voor je eigen geheugen en zoekacties. (ZineCore2, “Cataloging Your First Zine”)

Stemmingswoorden kunnen heel persoonlijk zijn, maar algemene tags zoals “goed” of “interessant” zijn lastig om op te zoeken, omdat ze op bijna alles kunnen slaan. Combineer een gevoel met een aanwijzing: “zacht / natuurtekeningen”, “energiek / concertfoto’s” of “weemoedig / brieven en dagboekpagina’s”. Houd de formulering kort genoeg om opnieuw te gebruiken.

Bouw gaandeweg een kleine woordenschat op. Als je meerdere zines als “kalm” hebt getagd, gebruik dan niet ook bijna-synoniemen zoals “vredig”, “rustgevend” en “ontspannend”, tenzij je ze echt van elkaar wilt onderscheiden. Als je een nieuw label wilt gebruiken, voeg het dan toe aan een korte lijst met voorkeurstags. Een thesaurus kan helpen om consistente onderwerpsnamen te kiezen, maar je stemmingswoordenschat mag informeel en persoonlijk blijven. Het Anchor Archive beschrijft zijn zine-thesaurus voor onderwerpen als een hulpmiddel om op onderwerp te catalogiseren en te bladeren; hetzelfde principe van consistentie kan ook in een thuismatchrijving helpen, zonder dat je formele bibliotheekregels hoeft te volgen. (Anchor Archive Zine Library, “Zine Subject Thesaurus”)

Een handige test: stel je voor dat je dit item over zes maanden zoekt. Zou je “zacht”, “bloemen” of “klein geïllustreerd boekje” intypen? Als een van die zoektermen waarschijnlijk lijkt, voeg hem dan als tag of aanwijzing toe. Probeer niet elke mogelijke interpretatie vast te leggen; noteer de paar termen die je terug naar de titel leiden.

Behandel één item tegelijk en neem de titel en maker over van de omslag of het colofon, als die erop staan. Noteer nummers afzonderlijk. Laat een ontbrekend of onduidelijk gegeven leeg of markeer het als “onbekend” in plaats van te gokken. Noteer wat je aan het exemplaar zelf kunt verifiëren en blader vervolgens genoeg door de inhoud om een neutrale herinnering op te schrijven.

Houd je notities feitelijk en beknopt: “handgetekende kaarten en korte reisverhalen” helpt je meer bij het herkennen dan een lange recensie. Beschrijf het zichtbare formaat of de omslag als dat helpt om het van soortgelijke titels te onderscheiden. Heeft een zine geen duidelijke titel, geef hem dan in je notities een tijdelijke beschrijving en bekijk hem later opnieuw; vervang de titel niet stilzwijgend door je eigen formulering alsof die op de omslag gedrukt staat.

Geef elk exemplaar een vaste ID en gebruik die in de catalogus en, als dat handig is, op een verwijderbaar schotje of planklabel. Rangschik de zines op een manier die bij de ruimte past: op formaat, op een prominente plek of in een paar brede groepen om in te bladeren. De catalogus is voor het gedetailleerde zoeken; de fysieke indeling hoeft alleen het terugvinden praktisch te maken.

Een beschrijving kan er bijvoorbeeld zo uitzien: ID 024 | Plank: blauwe doos | Titel: [overgenomen titel] | Maker: [zoals gedrukt] | Onderwerpen: collage, planten | Stemming: rustig, nieuwsgierig | Visuele aanwijzing: groene omslag, gevouwen mini-zine | Notitie: korte geïllustreerde observaties van tuinen. Dit is een voorbeeld van een indeling, geen echte zinebeschrijving. Werk het locatieveld meteen bij als je het exemplaar verplaatst; anders kan zelfs een goede beschrijving nog tot een frustrerende zoektocht leiden.

Zoek eerst op de sterkste aanwijzing als je iets wilt terugvinden. Probeer de exacte titel of maker als je die nog weet. Zo niet, filter dan op een stemmingstag en combineer die met een onderwerp of visueel detail. Een zoekopdracht zoals “weemoedig + brieven” levert waarschijnlijk een kortere lijst op dan “leuk”. Gebruik daarna het locatieveld en de ID om het fysieke exemplaar te pakken.

Lukt de eerste zoekopdracht niet, probeer dan één alternatief woord dat je mogelijk bij het catalogiseren hebt gebruikt. Daarom is het handig om consistente tags te gebruiken en echte synoniemen spaarzaam te noteren, bijvoorbeeld “mini-zine” en “klein boekje” als je beide in je dagelijkse zoekopdrachten gebruikt. Bibliotheekcatalogi ondersteunen zoekopdrachten met trefwoorden naast titel en maker, en sommige zinecatalogi combineren termen om relevante beschrijvingen te vinden. (Library of Congress, “Zine Collections at the Library”; Barnard Zine Library, “Collection Access & Circulation”)

Alle details catalogiseren voordat je een werkend systeem hebt, kan van het project een vervelende klus maken. Begin met je huidige favorieten of met de groep die je het vaakst kwijtraakt. Voeg beschrijvingen toe in korte sessies en vul optionele velden alleen in als ze helpen bij een waarschijnlijke zoekopdracht. Een zinebeschrijving met een titel, locatie en een paar nuttige tags is makkelijker terug te vinden dan een onafgemaakt perfect sjabloon.

Test eens per maand of nadat je de collectie opnieuw hebt ingedeeld een paar zoekopdrachten: kies een zine op basis van stemming, zoek hem via de beschrijving en controleer of de vermelde plank of doos klopt. Als je zoekopdrachten herhaaldelijk mislukken omdat je andere woorden gebruikt dan in de catalogus staan, voeg dan een voorkeurssynoniem toe of pas je taglijst aan. Het doel is een persoonlijke kaart die de manier waarop je een zine herinnert verbindt met de titel die je wilt vinden.

• Library of Congress, “Zine Collections at the Library”

• Barnard Zine Library, “Collection Access & Circulation”

• ZineCore2, “Cataloging Your First Zine”

• Anchor Archive Zine Library, “Zine Subject Thesaurus”