Bir Akorun Sonraki Ölçüde Devam Ettiği Nasıl Gösterilir

Bağ, aynı perdedeki notaların sürelerini tek bir uzatılmış ses hâlinde birleştirir. İkinci nota başı daha fazla süreyi gösterir; yeniden bir atak yapılmasını istemez. Akorun tamamı devam ediyorsa, akordaki her nota kendi bağıyla gösterilir. Yalnızca bazı notalar devam ediyorsa, sadece bu notalara bağ eklenir. Bağ notasyonu ve akor örnekleri, akorun tamamının ve bir bölümünün bağlanmasını gösterir.

Örneğin akorunuzda C4, E4 ve G4 bulunduğunu varsayalım; sayılar oktavları belirtir. Üç perde de değişmeden sonraki ölçüye devam ediyorsa C4’ü C4’e, E4’ü E4’e ve G4’ü G4’e bağlayın. Planlama taslağında oktav etiketlerini korumak, tutulan bir perdeyle bir oktav uzakta yeniden çalınan bir notayı ayırt etmenize yardımcı olur.

İstenen başlangıç ve bitiş noktalarını belirleyerek başlayın. Ölçü çizgisine kadar ne kadar süre kaldığını hesaplayın, ardından kalan süreyi sonraki ölçüye yerleştirin. Bağlı nota süreleri toplanır; yazılı sürenin nerede bölünmesi gerektiğini ölçü çizgisi belirler. Bağlı nota değerlerinin açıklaması bu toplama ilişkisini açıklar.

İşte 4/4 ölçüsünde, her dörtlük notanın bir vuruş sayıldığı açıklayıcı bir örnek. C4–E4–G4’ün 4. vuruşta başlamasını ve üç vuruş sürmesini istiyorsunuz. İki ölçüyü şöyle planlayabilirsiniz:

Konum	Yazılı içerik	İcracının yaptığı
1. ölçü, 1–3. vuruşlar	Üç dörtlük sus	Akorun girişini bekler
1. ölçü, 4. vuruş	Dörtlük nota değerinde akor: C4–E4–G4	Akoru bir kez çalar
Ölçü çizgisini aşarken	Eşleşen perdeleri birleştiren üç bağ	Üç notayı da tutmayı sürdürür
2. ölçü, 1–2. vuruşlar	İkilik nota değerinde akor: C4–E4–G4	Yeni bir atak yapmadan tutar
2. ölçü, 3–4. vuruşlar	İkilik sus	Akoru 3. vuruşta bırakır

Hesaplama şöyledir: ölçü çizgisinden önce bir vuruş + sonrasında iki vuruş = üç vuruşluk ses. Her tam ölçü yine dört vuruştan oluşur. Bu örnek, kolayca karıştırılabilen iki kontrolü birbirinden ayırır: çalan akorun süresi ve her ölçünün toplam ritmik içeriği.

Akorun bunun yerine 3. vuruşta başlayıp sonraki ölçünün tamamı boyunca devam etmesini istiyorsanız, bir ikilik nota değerindeki akoru bir birlik nota değerindeki akora bağlayın. Aynı 4/4 sayımına göre bu, toplam altı vuruş; yani iki artı dört vuruş eder.

Devam edip etmediğini her nota için ayrı ayrı kontrol edin. Çevresindeki armoni değişse bile eşleşen bir perde tutulmaya devam edebilir. LilyPond’un resmî notasyon başvuru kaynağı, akorların kısmi bağlanmasını açıkça destekler ve akorları bağlarken eşleşen perdeleri birleştirir. LilyPond’un “Bağlar” başvuru kaynağı örnekler sunar.

C4–E4–G4 akorunun sonraki ölçü çizgisinde C4–F4–A4’e dönüştüğünü varsayalım. Diğer notalar değişirken C4’ün devam etmesini istiyorsanız, yalnızca C4’ü bağlayın. E4 ve G4 sona erer; F4 ve A4 ise yazılı başlangıç noktalarında çalmaya başlar. Bu, kısmi bağ kuralının açıklayıcı bir uygulamasıdır.

Herhangi bir kavis eklemeden önce şu karar tablosunu kullanın:

Sonraki ölçüde istenen eylem	Notasyon kararı
Tüm perdelerin ses vermeyi sürdürmesi	Eşleşen her nota başını bağlayın
Yalnızca seçili perdelerin ses vermeyi sürdürmesi	Sadece seçili notaları bağlayın
Aynı akoru yeniden çalmak	Yeni atağı bağlamadan bırakın
Bir notayı başka bir perdeye veya oktava taşımak	Eski perdeye bağlamadan yeni notayı yazın

Düzenleme sırasında şu soruyu sormak işe yarar: “Bu nota burada yeniden mi başlıyor?” Her nota için ayrı yanıt verin. Birbirinin aynısı iki akor şekli yeni bir atak gerektirebilir; farklı iki akor şekli ise ortak bir tutulan nota içerebilir.

Frase bağıyla bağ benzer görünebilir, ancak farklı yönergeler iletir. Bağ, eşleşen perdeleri yeni bir atak olmadan birleştirir. Frase bağı ise artikülasyon veya cümvelemeyi belirtir ve birkaç notayı kapsayabilir. Bu yüzden iki akorun üzerine tek bir büyük frase bağı çizmek, tüm notalarının tutulmaya devam edeceğini belirtmez. Steinberg’in “Bağlar ve frase bağları” açıklaması bu farkı açıklar.

Birkaç ölçü boyunca uzatılan bir akor için, art arda yazılmış notalar arasındaki bağları devam ettirin. Her bağ bir nota başını sonrakine bağlar; bu bağlantılı dizi bir bağ zinciri oluşturur. Cümveleme uzunluğunda tek bir kavis çizmek yerine, aradaki her bağlantıyı kontrol edin. Steinberg’in bağ zinciri açıklaması bu yapıyı anlatır.

Önce müzikal süreleri ve perdeleri girin, ardından programın bağ komutunu kullanın. Aşağıdaki adımlar, belgelenmiş ürünler ve kipler için geçerlidir; başka bir uygulama veya eski sürümdeki kısayol farklı olabilir.

MuseScore Studio: Mevcut akorları bağlama

Normal kipte her iki akor da önceden yazılmış olmalıdır. Devam etmesi gereken başlangıç akorundaki tüm notaları seçin, ardından T tuşuna basın veya bağ düğmesine tıklayın. MuseScore, seçilen her notadan bir bağ başlatır; böylece akorun tamamı tek seferde bağlanabilir. Yalnızca tek bir notanın devam etmesi gerekiyorsa sadece o notayı seçin. MuseScore Studio El Kitabı: “Notaları ve susları düzenleme” bu iş akışını açıklar.

Komutu uygulamadan önce seçiminizi kontrol edin. Bu iş akışında mevcut notaları birbirine bağlıyorsunuz. El kitabı, bunu bağ komutunun hedef notayı otomatik olarak eklediği nota girişi kipinden ayırır. Beklenmedik bir ek notayı incelerken bu fark önemlidir. MuseScore’un normal kipte bağ ekleme yönergeleri her iki davranışı da açıklar.

Dorico Pro 6.2: Sürenin ölçü çizgisini aşmasını sağlama

Girilen süre ölçü çizgisinde bölünmeyi gerektiriyorsa Dorico otomatik olarak bağ oluşturur. El kitabında, ölçüde yalnızca bir dörtlük nota süresi kalmışken ikilik nota girme örneği verilir: Dorico, birbirine bağlanmış iki dörtlük nota oluşturur. Yazma kipinde mevcut eşleşen notaları T tuşuyla veya Bağ aracıyla da birleştirebilirsiniz. Dorico Pro 6.2: “Bağ girme” bu seçenekleri açıklar.

Dorico’nun ölçü ve Nota Gruplama ayarları, bir sürenin nasıl gösterileceğini değiştirebilir. Belirli bir alt bölüme ihtiyacınız varsa, kavisleri bağları taklit edecek şekilde ayarlamak yerine Süreyi Zorlama yönergelerine bakın. Aynı el kitabı, zorlanmış sürelerin ölçü içine sığdıklarında belirtilen ritmik bölünmeleri koruduğunu açıklar. Dorico’nun süre ve gruplama yönergeleri bu koşulu ele alır.

Devamın belirli bir ritmik bitiş noktası varsa normal bağları kullanın. Laissez vibrer veya “sönene kadar çal” bağının ucu açıktır ve yazılı notanın sonunda sesin kesilmemesi gerektiğini belirtir. Hedef nota bağlı bir bağdan farklı bir amaca hizmet eder. LilyPond’un laissez vibrer açıklaması bu farkı anlatır.

İşareti seçmeden önce yönergenizin “Bu sayılı vuruşlar boyunca tut” mu, yoksa “Sesin çalmaya devam etmesine izin ver” mi olduğunu belirleyin. İlk durumda, devamın nota değerlerini yazın ve bunları normal bağlarla birleştirin.

Pasajı üç aşamada gözden geçirin:

1. Ritmi sayın. Her ölçünün içeriğini doğrulayın ve akorun toplam ses süresini ayrıca hesaplayın.
2. Sürdürülen her perdeyi takip edin. Ölçü çizgisini aşarak izleyin ve istenen her bağlantının bulunduğunu kontrol edin.
3. Sonraki atağı işaretleyin. Özellikle akorun yalnızca bir bölümü devam ederken her notanın tam olarak nerede yeniden çalındığını belirleyin.

Yukarıdaki üç vuruşluk örneği şöyle okumalıısınız: 4. vuruşta atak yap, sonraki ölçünün 1. ve 2. vuruşlarında sürdür, ardından 3. vuruşta bırak. Yazılı süreler, tek tek bağlar ve amaçlanan ataklar birbiriyle uyuştuğunda pasaj, icracıya akoru sonraki ölçüye taşıma konusunda açık bir yönerge verir.

• Bağlar ve frase bağları — Dorico SE 6.2
• Ritimleri yazma: Bağlar — LilyPond Notasyon Başvuru Kaynağı 2.26
• Notaları ve susları düzenleme — MuseScore Studio El Kitabı
• Bağ girme — Dorico Pro 6.2
• Bağ (müzik) — Wikipedia