Açık Gitar Akorunu Parmakla Çalma Kalıbına Dönüştürme
Açık bir gitar akorunu parmakla çalma kalıbına dönüştürmek için akor şeklini koruyun, başparmağınız için bir bas notası seçin ve daha ince telleri belirli bir sırayla tekrar eden bir ritimle çalın. Açık C majör ile başlayın ve 5–3–2–1 tel sırasını kullanın. Eşit aralıklarla çalın, ardından aynı çalma dizisini A minör üzerinde tekrarlayın.
Bu ders, açık akor basmayı zaten bilen ve bunu akıcı bir eşlik kalıbına dönüştürmek isteyen yeni başlayanlar içindir. Aşağıdaki uygulamalı alıştırmalar üç kararı ayrı ayrı ele alır: hangi notaların basılacağı, hangi tellerin çalınacağı ve ne zaman çalınacakları. Bu kararları netleştirdikten sonra her seferinde yeni bir kalıp bulmaya gerek kalmadan akor değiştirebilirsiniz.
1. Açık C Akorunu Basın ve Notalarını Kontrol Edin
Standart akort düzenini kullanın: en kalın telden en ince tele doğru E–A–D–G–B–E. Aşağıdaki yönergelerde 6. tel kalın E, 1. tel ise ince E’dir. Bu örneklerin tümünde standart akort düzeni kullanılır. Fender’ın standart akort rehberi, açık tellerin bu sırasını doğrular.
Basma elinizle açık C majör akorunu oluşturun:
- İşaret parmağı: 2. tel, 1. perde.
- Orta parmak: 4. tel, 2. perde.
- Yüzük parmağı: 5. tel, 3. perde.
- ve 1. telleri açık bırakın.
- Bu alıştırmada 6. teli çalmayın.
Bu, Fender’ın C akoru dersinde anlatılan standart açık C şeklidir.
Ritim eklemeden önce 5, 4, 3, 2 ve 1. telleri tek tek çalın. Her telde net bir nota duyduğunuzdan emin olun. Bir telin sesi boğuk çıkarsa akor şeklinizi düzeltin ve o teli yeniden kontrol edin. Bu yararlı bir kontrol noktasıdır: ayar gerektiren bir akorla pratik gerektiren bir çalma dizisini birbirinden ayırmanızı sağlar.
Telleri çalarken akoru basılı tutun. Arpej, akorun notalarını tek tek seslendirir; notaların üst üste çınlamasına izin vermek bu alıştırmaya bağlı bir ses verir. Andy Guitar’ın temel parmakla çalma dersinde de notalar çınlarken akoru basılı tutmak öğretilir.
2. Her Çalma Parmağına Net Bir Görev Verin
Parmakla çalma notasyonunda, çalma elinin başparmağı, işaret parmağı, orta parmağı ve yüzük parmağı için genellikle p, i, m ve a harfleri kullanılır. Bu harfler çalma parmaklarını belirtir; perde numaralarından farklıdır. Fender’ın PIMA açıklaması bu notasyonu tanımlar.
Bu derste şu görev dağılımını kullanın. Bunlar, bu alıştırmalar için tutarlı bir başlangıç düzenidir; her parmakla çalma düzenlemesi için zorunlu değildir.
| Çalma parmağı | Harf | Başlangıç kalıbındaki tel |
|---|---|---|
| Başparmak | p | 5: A teli |
| İşaret parmağı | i | 3: G teli |
| Orta parmak | m | 2: B teli |
| Yüzük parmağı | a | 1: ince E teli |
Çalmadan, belirlenen tellere dokunurken “başparmak, işaret, orta, yüzük” deyin. Ardından telleri bu sırayla çalın. İşaret parmağının notasına geçerken başparmağın 4. teli atladığına dikkat edin: amaçlanan sıra 5–3–2–1’dir.
3. Hızlanmadan Önce Dört Nota İçeren Bir Kalıp Oluşturun
Aşağıda bu ders için hazırlanmış uygulamalı bir alıştırma düzenlemesi yer alıyor. C majör akorunu basılı tutun ve dört vuruşluk bir ölçüde her vuruşta bir nota çalın.
| Vuruş | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| Tel | 5 | 3 | 2 | 1 |
| Perde | 3 | 0 | 1 | 0 |
| Çalma parmağı | p | i | m | a |
Sesli olarak “bir, iki, üç, dört” diye sayın. Birde 5. teli, ikide 3. teli, üçte 2. teli ve dörtte 1. teli çalın. Dörtten sonra bir sonraki birde doğrudan 5. tele dönün.
Perde satırı, seçilen notanın nerede basıldığını gösterir. Sıfır, açık tel anlamına gelir. Her nota için akoru yeniden basmanız gerekmez; ölçü boyunca C şeklini koruyun.
Dört notayı da eşit aralıklarla çalabileceğiniz bir tempo seçin. Metronom kullanıyorsanız başlangıç için dakikada 60 vuruş uygun bir örnektir; her klikte bir nota çalın. Gerekirse tempoyu düşürün. Andy Guitar’ın başlangıç düzeyindeki arpej dersinde da eşit zamanlama önceliklidir.
Tekrarlar arasındaki geçişe özellikle kulak verin. Son ince E notasından sonraki bas notasına kadar geçen süre, diğer notalar arasındaki aralıkla aynı olmalıdır. Bu noktada duraksamak, kalıbı kesintisiz bir eşlik yerine birbirinden ayrı denemeler gibi duyurur.
4. Diziyi Sekizlik Notalı Bir Eşliğe Dönüştürün
Dört notalık dizi akıcı biçimde tekrarlandığında, bunu bir dört vuruşluk ölçü içinde iki kez çalın. “Bir ve iki ve üç ve dört ve” diye sayın. Söylediğiniz her hecede bir nota çalın.
| Sayım | 1 | & | 2 | & | 3 | & | 4 | & |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tel | 5 | 3 | 2 | 1 | 5 | 3 | 2 | 1 |
| Çalma parmağı | p | i | m | a | p | i | m | a |
Tel sırası değişmez; vuruş içindeki yeri değişir. Başparmağınız artık 1. ve 3. vuruşlarda çalar. Metronom numaralı vuruşları gösterirken “ve” hecelerine denk gelen notalar kliklerin tam ortasına gelir.
Gerekirse bu değişikliği yaparken metronomun temposunu düşürün. Vuruş temposu aynı kaldığında, her vuruşta bir notadan iki notaya geçmek çalma hızını iki katına çıkarır. Daha hızlı sürümü hemen beklemek yerine bunu ayrı bir adım olarak ele alın.
Basit bir müzikal çeşitlilik için ilk bas notasını biraz daha belirgin çalın ve üstteki notaların ses düzeyini eşit tutun. Bas notasının akorun geri kalanını bastırmasına izin vermeden her ölçünün başlangıcının net duyulmasına dikkat edin.
5. Aynı Kalıbı C’den A Minöre Taşıyın
Şimdi sekizlik nota kalıbını iki akorlu bir döngüde uygulayın: bir ölçü C, ardından bir ölçü Am. Bu iki ölçüyü tekrarlayın.
Açık Am için basma elinizin işaret parmağını 2. telin 1. perdesinde, orta parmağını ise 4. telin 2. perdesinde tutun. Yüzük parmağınızı 5. telin 3. perdesinden 3. telin 2. perdesine taşıyın. 5. tel açık kalır. Bu pozisyonlar, Fender’ın A minör akoru dersindeki parmak yerleşimi listesini izler.
| Akor | Bir ölçüdeki tel sırası | Bu tellerdeki perdeler |
|---|---|---|
| C | 5–3–2–1–5–3–2–1 | 3–0–1–0–3–0–1–0 |
| Am | 5–3–2–1–5–3–2–1 | 0–2–1–0–0–2–1–0 |
Çalma eliniz her iki akorda da aynı yolu izler. Basma eliniz bu sırada çalınan notaları değiştirir. Am şeklini sonraki ölçünün ilk vuruşunda basın, ardından bir sonraki ölçü çizgisinde C’ye dönün.
Akor değişimi ritmi bozuyorsa geçici olarak dört notalı sürüme dönün. Her vuruşta bir nota çalarak bir ölçü C ve bir ölçü Am çalışın. Geçiş bu daha kolay tempoda oturduktan sonra sekizlik notalara geri dönün.
Bu yaklaşımı başka bir akora uyarlarken başparmağınızı hareket ettirmeden önce hedeflenen bas notasını belirleyin. Akorun kök notasından başlamak yararlı bir başlangıç tercihidir; bu kökü taşıyan tel akor şekline göre değişebilir. Andy Guitar’ın başlangıç düzeyindeki parmakla çalma kalıpları dersinde, akorun kök notası ile başparmağın başladığı tel arasındaki ilişki açıklanır.
6. Kalıbı Bozan Noktayı Belirleyin
Bir sonraki çalışmanız gereken şeyi belirlemek için bu sıralamayı kullanın. Değişikliğin işe yarayıp yaramadığını duyabilmek için her seferinde tek bir unsuru değiştirin.
| Duyduğunuz | Kontrol edin | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Bir nota boğuk kalıyor | Akoru basılı tutarken o teli tek başına çalın | Kalıbı tekrarlamadan önce akoru düzeltin |
| Yanlış telden ses geliyor | Tel numaralarını yavaşça izleyin | Her seferinde tek bir 5–3–2–1 dizisini çalışın |
| İnce E notasından sonra boşluk oluşuyor | 1. telden 5. tele dönüşü dinleyin | Bu geçişi yavaşça döngü halinde çalışın |
| Zamanlama yalnızca akor değişimlerinde aksıyor | Tek akorlu çalmayı C–Am ile karşılaştırın | Geçişlerde dört notalı sürümü kullanın |
| Üst notalar basın altında kayboluyor | Göreli ses düzeylerini dinleyin | Başparmak notasını daha kısık çalıp tekrarlayın |
Kısa bir kayıt, tekrarları karşılaştırmanıza yardımcı olabilir. Üç şeye kulak verin: eşit aralıklarla çalınan sekiz nota, amaçlanan tel sırası ve bir sonraki birde gerçekleşen akor değişimi. Bir sonraki alıştırmayı bu gözlemlere göre seçin.
7. Temel Kalıp Oturduktan Sonra Alternatif Bas Ekleyin
Bu ilk eşlik için aynı bas notasını tekrarlamak yeterlidir. Sonraki adımda hareketli bir bas bölümü istiyorsanız, C akorunu basılı tutarken başparmağınızı 5. ve 4. teller arasında dönüşümlü çalmaya alıştırın. Fender’ın Travis picking dersinde bu bas teli ikilisiyle başlanır ve ardından üst tellerdeki notalar aşamalı olarak eklenir.
Başlangıçta bunu ayrı bir alıştırma olarak tutun. Alternatif bas, başparmak için yeni bir tel seçeneği eklediğinden, bunu üst notalarla birleştirmeden önce ritmini oturtun. Fender, Travis picking’i parmaklarla çalınan üst notalara eşlik eden düzenli, dönüşümlü bir bas kalıbı üzerinden açıklar.
İlk kalıbınızı tamamlamak için C–Am döngüsüne dönün ve birbirine bağlı birkaç tekrar çalın. Diziyi belirgin duyurun, ölçü çizgilerini sayarak geçin ve akor notalarının çınlamasına izin verin. Çalma sırası akor değişimi boyunca sürdüğünde kullanışlı bir eşlik elde etmiş olursunuz; buradan sonra farklı bir ritmi mi yoksa hareketli bir bas bölümünü mü keşfedeceğinize karar verebilirsiniz.
Kaynaklar
- Standart Akort: EADGBE Nasıl Ortaya Çıktı — Fender
- Gitarda C Akoru Nasıl Çalınır — Fender
- PIMA Nedir? — Fender
- Parmakla Çalma 04 - Temel Parmakla Çalma Kalıbı — Andy Guitar
- A Minör Akoru Nasıl Çalınır — Fender
- Yeni Başlayanlar İçin 3 KOLAY Parmakla Çalma Kalıbı — Andy Guitar
- Travis Picking Gitar Tekniğini Öğrenin — Fender