Hoe je afgewerkte openingen voor een cape in een kostuumjas naait

Bij een met beleg afgewerkte opening wordt een lap stof rondom vastgestikt en naar binnen gekeerd, zodat de geknipte randen zijn omsloten. Bij een met paspel afgewerkte opening worden omgevouwen stroken stof toegevoegd die elkaar over de opening raken. Threads laat zien hoe openingen met beleg de eerste stap vormen bij gevormde knoopsgaten; Seamwork legt uit hoe paspels een opening vullen of omlijsten. Beide constructies kunnen inspiratie bieden voor een kostuumdetail. Unconventional Buttonholes, Conquering the Welt

Gebruik de hieronder beschreven opening met beleg als een capelipje met een beetje speling door de jas moet kunnen. Kies in plaats daarvan voor een afwerking met paspels als je wilt dat de opening er gesloten uitziet wanneer de cape is verwijderd. Voeg de paspellippen niet zomaar toe aan de onderstaande maten zonder eerst een nieuw proefstuk te maken: door de vouwen verandert de beschikbare doorgang.

Begin met een stabiele geweven stof en een licht beleg. Bij transparante of delicate kostuumstoffen is het verstandig de constructie na het maken van een proefstuk opnieuw te beoordelen: Janome merkt specifiek op dat beleglapjes voor paspelknoopsgaten zichtbaar kunnen zijn of ongewenst volume kunnen toevoegen aan zulke materialen. Ook voor een getailleerde stretchjas is een aparte constructieproef nodig, omdat het verstevigde gedeelte moet meebewegen met de omringende stretchstof. CONTINENTAL M6 Instruction Book, printed pages 64–65

Werk de capelipjes af voordat je de openingen op maat maakt. Houd rekening met alle omgevouwen randen, voering en naden die daadwerkelijk door de jas moeten. Een meting van een onafgewerkte strook geeft de dikte van het afgewerkte lipje niet weer.

Rijg de jas ver genoeg in elkaar om de uiteindelijke vorm te bepalen. Plaats daarna de cape en markeer waar elk lipje tevoorschijn moet komen. Controleer het verloop zowel aan de binnen- als buitenkant. Houd de beoogde openingen vrij van de rits, dikke naadkruisingen en decoratieve lagen die het keren van het beleg zouden belemmeren.

Noteer bij een paar openingen de afstand van elke opening tot dezelfde constructiereferentie, bijvoorbeeld de middenachternaad en een horizontale patroontekenlijn. Controleer de markeringen met de cape op haar plaats voordat je ervan uitgaat dat gelijke afstanden vanzelf het gewenste uiterlijk opleveren. Als je een afgewerkte jas met voering aanpast, maak dan een voldoende groot deel van een voeringnaad los om bij de buitenstof te komen en houd de lagen tijdens het naaien gescheiden.

Bepaal met een proefstuk zowel de lengte als de korte maat van de opening. De lengte biedt ruimte aan de breedte van het lipje; de korte maat geeft ruimte aan de dikte ervan en aan de manier waarop het door de jas gaat. De onderstaande maten zijn voorbeelden om mee te beginnen, geen universele specificatie voor openingen voor capes.

Onderdeel van het proefstuk	Voorbeeldmaat
Afgewerkt capelipje	40 mm breed
Afgewerkte rechthoekige opening	50 mm lang × 8 mm hoog
Beleglapje	100 mm × 60 mm
Verstevigingslapje	Groot genoeg om aan alle kanten voorbij de opening uit te steken

De lengtemarge is hier 50 − 40 = 10 mm, of ongeveer 5 mm aan elk uiteinde wanneer het lipje gecentreerd is. De voorgestelde hoogte van 8 mm moet nog met het echte lipje worden getest. Steek het door het voltooide proefstuk onder de beoogde hoek; vergroot of verklein de afmetingen van de opening voordat je de jas markeert.

Maak het proefstuk van dezelfde combinatie van buitenstof, versteviging en beleg die je wilt gebruiken. Neem ook de voering mee als de jas die heeft. Zo wordt het proefstuk een bruikbare constructietest: je kunt tegelijk de speling, zichtbare omtrekken van de lapjes en het effect van het persen beoordelen.

Neem bijpassend garen, een liniaal, verwijderbaar markeermateriaal, een kleine scherpe schaar, een naainaald en persgereedschap dat geschikt is voor de stof. Knip voor elke opening een beleglapje en houd bij deze rechthoekige uitvoering de draadrichting gelijk aan die van de buitenstof.

Breng geschikte tussenvoering aan op de verkeerde kant van de buitenstof rond elke opening, volgens de aanbrenginstructies van de fabrikant. Test eerst het uiterlijk op je proefstuk. Seamwork noemt tussenvoering als een manier om rafelen rond een paspelopening te verminderen en benadrukt stabilisatie wanneer een opening diagonaal loopt. Conquering the Welt

Werk de buitenranden van het beleglapje af met een smalle zigzagsteek of een overlocksteek, zonder de randen uit te rekken. Teken de rechthoek van de uiteindelijke opening op de verkeerde kant van het beleg. Centreer het beleg boven de gemarkeerde plek, met de goede kanten op elkaar, en rijg het buiten de rechthoek vast. Houd de voering volledig buiten deze naad.

Stik precies rondom de gemarkeerde rechthoek. Stop bij elke hoek met de naald omlaag, zet de persvoet omhoog, draai de stof en ga verder. In de oorspronkelijke tutorial van Threads over het maken van een opening gebruikt men een steeklengte van 1,5 mm en worden de beginsteken overlapt in plaats van achteruitgestikt om volume te beperken. Test die instelling eerst op de combinatie van stoffen die je gebruikt. Decorative pockets or bound buttonholes

Controleer het stiksel aan beide kanten voordat je knipt. De lange zijden moeten parallel lopen en elke hoek moet volledig zijn doorgestikt. Corrigeer nu een slingerende stiklijn, terwijl de stof nog heel is.

Knip door het beleg en de buitenstof langs het midden van de rechthoek en stop vlak voor elk uiteinde. Knip vanaf de middelste insnijding diagonaal naar de vier doorgestikte hoeken en laat aan elk kort uiteinde een klein driehoekig naadtoeslagje staan. Knip dicht genoeg bij de hoeken om ze te kunnen keren, maar knip niet door het stiksel. Nauwkeurig inknippen bij de hoeken is essentieel voor de vergelijkbare paspelconstructie die David Page Coffin beschrijft. Conquering the Welt

Duw het beleg door de insnijding naar de verkeerde kant van de jas. Schik de vier hoeken voorzichtig en rol de naad iets naar binnen, zodat het beleg aan de buitenkant niet zichtbaar is. Pers met de instellingen die je op je proefstuk hebt bepaald. Een gestikte opening met beleg naar de verkeerde kant keren en persen is de basistechniek die wordt getoond in de instructies van Threads voor knoopsgaten met beleg. Unconventional Buttonholes

Rijg rondom de opening om de vorm vast te houden. Voor deze kostuumbewerking is een smalle zichtbare stiklijn een praktische manier om te voorkomen dat het beleg naar buiten rolt: test eerst het uiterlijk en stik daarna gelijkmatig rondom de opening, waarbij je het beleg eronder meeneemt. Houd de opening vrij.

Zet de buitenranden van het beleg waar mogelijk met kleine handsteken vast aan aangrenzende naadtoeslagen. Trek de steken niet zo strak aan dat de buitenstof vervormt. Steek het capelipje er nogmaals doorheen voordat je verdergaat met de voering.

Laat de voering op haar normale plek binnen in de jas vallen. Breng de vier hoeken van de opening over op de voering in plaats van alleen uit te gaan van de oorspronkelijke patroontekens. In Janomes instructies voor paspelknoopsgaten worden de hoeken met spelden overgebracht naar een beleg van het kledingstuk; vervolgens worden de geknipte naadtoeslagen naar binnen gevouwen en wordt de omtrek met de hand vastgenaaid. CONTINENTAL M6 Instruction Book, printed page 65

Maak bij deze aanpassing met beleg afgewerkte opening de voering opnieuw los van de buitenstof en stik een klein licht beleglapje rond de overgebrachte rechthoek. Knip, knip de hoeken in en keer het lapje zoals je bij de buitenstof deed. Leg de voering terug op haar plek en zet de afgewerkte opening met een blinde steek rondom de doorgang vast aan het beleg van de buitenstof. Zorg dat de steken niet aan de buitenkant van de jas zichtbaar zijn.

Laat de voering eromheen ontspannen vallen. Als het op elkaar afstemmen van de twee openingen diagonale plooien veroorzaakt, haal dan de rijgsteken los en controleer de uitlijning voordat je permanent vastnaait. Sluit de opening in de voering pas wanneer het capelipje er soepel doorheen gaat.

Gebruik deze controles om te bepalen wat je moet aanpassen. Het zijn praktische toepassingen van de constructiestappen, geen gemeten prestatieclaims.

Wat je ziet	Wat je hierna controleert
Een hoek vormt een klein plooitje	Controleer of de diagonale insnijding dicht genoeg bij de doorgestikte hoek komt; knip niet zomaar verder.
Het beleg is aan de buitenkant zichtbaar	Rol de naad opnieuw naar binnen, rijg en pers voordat je het beleg vastzet.
Het lipje blijft aan de binnenkant haken	Controleer op zichtbare naadtoeslagen, een gedraaid beleg of een voeringopening die niet goed uitgelijnd is.
De stof rimpelt rond de opening	Vergelijk het proefstuk vóór en na het verstevigen en stikken om te bepalen in welke stap de vervorming ontstaat.
De omtrek van de versteviging is zichtbaar	Probeer op een nieuw proefstuk een lichtere, geschikte versteviging voordat je de jas aanpast.

Kies je voor een afwerking met paspels, controleer dan ook die openingen op hun eigen manier. In de constructietutorial van Johanna Lundström worden afzonderlijke omgevouwen paspelstroken gebruikt en worden de ingeknipte driehoekjes aan de uiteinden eraan vastgezet. Die stappen horen bij een afwerking met paspels en mogen niet worden overgeslagen als je lipjes toevoegt. How to sew bound buttonholes

Maak één proefstuk af met het echte capelipje voordat je de openingen in de jas naait. Zodra de speling, hoeken en afwerking aan de binnenkant goed samenwerken, herhaal je voor beide openingen dezelfde maten en laagvolgorde. Controleer ze daarna met de cape bevestigd en de jas in de draagstand.

• Unconventional Buttonholes — Threads
• Conquering the Welt — Seamwork
• Decorative pockets or bound buttonholes — Threads
• CONTINENTAL M6 Instruction Book — Janome
• How to sew bound buttonholes — The Last Stitch