Piyanoda Bir Ses Susarken Diğer Ses Çalmaya Nasıl Devam Edilir?

Ses, bağımsız bir müzik çizgisidir. Tek bir porte farklı ritimlere sahip birkaç ses içerebilir; bu nedenle bir sus işaretiyle çalınan bir nota aynı anda yer alabilir. MuseScore’un resmî el kitabı bu düzenlemeyi açıklar ve aynı portedeki iki sesi ayırmak için zıt sap yönlerinin nasıl kullanıldığını gösterir. Birden fazla sesle çalışma

Alt ses uzun bir notayı tutarken üst sesin durakladığını düşünün. Bu duraklama sırasında üst ses nota çalmaz, ancak alt ses devam eder. Sus işareti yine de önemlidir: üst sesin ne zaman duracağını ve sonraki girişine kadar ne kadar bekleneceğini belirtir.

Sesleri dikey olarak birleştirmeden önce her birini yatay olarak okuyun. Birbirinden ayrı şu iki soruyu sorun: “Üst ses şu anda ne yapıyor?” ve “Alt ses şu anda ne yapıyor?” Böylece görünürdeki çelişki, birbiriyle uyumlu iki yönergeye dönüşür.

Saplara ve çevresindeki müzik çizgisine bakarak başlayın. İki sesli olağan notasyonda üst sesin sapları genellikle yukarı, alt sesin sapları aşağı yönelir. LilyPond’un resmî notasyon başvuru kaynağı, bu sap yönleriyle bağımsız sesleri gösterir ve çakışmaları önlemek için sus işaretlerinin nasıl yer değiştirdiğini açıklar. Birden fazla ses

Sus işaretinin konumu da başka bir ipucudur. MuseScore, birden fazla ses içeren bölümlerde birinci sesin sus işaretlerinin yukarı, ikinci sesinkilerin aşağı taşındığını ve bazen diğer notasyon öğelerinden kaçınmak için daha da uzağa yerleştirildiğini belirtir. Konumu ipucu olarak kullanın, ancak çevresindeki ritmi de izleyin: yer değiştirmiş bir sus işareti, ait olduğu çizgiden beklediğinizden daha uzakta durabilir. Birden fazla sesle çalışma

Çalmadan önce bölümü şu sırayla takip edin:

1. Üst sesi notaları ve sus işaretleri boyunca izleyin.
2. Alt sesi ayrı olarak izleyin.
3. Çalınan her notanın tam olarak hangi sayımda bittiğini işaretleyin.
4. Bir sesin bırakıldığı, diğerinin ise devam ettiği anları belirleyin.

Tek başına sap yönü, birden fazla ses bulunduğunu göstermez. MuseScore el kitabının açıkladığı gibi, tek sesli bir çizgide saplar notanın konumuna göre yön değiştirebilir. Bağımsız sürelerin, zıt sapların ve ayrı sus işaretlerinin bir arada bulunup bulunmadığına bakın. Birden fazla sesle çalışma

İlk denemenizde pedalı kullanmayın ve parmaklarınızın rahatça yetişebileceği bir bölüm seçin. Devam eden notanın tuşunu basılı tutarken susan sesin tuşunun geri dönmesine izin verin. Akustik piyanoda bir tuşu bırakmak, genellikle sönümleyicisinin tele dönmesini sağlar; başka bir tuşu basılı tutmak ise o notanın sönümleyicisini kaldırır. En tiz, sönümleyicisi bulunmayan teller bu mekanizmanın istisnasıdır. Piyano Nasıl Çalışır?

Sesler ayrı ellerdeyse her ele ayrı bir bırakma yönergesi verin. Bir el dururken diğeri kendi tuşunda kalabilir. Sesler aynı eli paylaşıyorsa hareketi ilgili parmaklara göre belirleyin. Örneğin bir parmak kısa üst notayı bırakırken diğeri alt notayı basılı tutabilir.

İşe yarayan bir çalışma yönergesi “Mi’yi bırak; Do’yu tut” olabilir. Perdeleri adlandırmak, tüm notaları birlikte bırakmanıza yol açabilecek “burada kaldır” demekten daha kesin bir hareket tarif eder. Gerekirse ilk zor bırakma noktasının yanına kısa bir hatırlatma yazın.

Parmak numaralarını seçerken ilk vuruştan sonra ne olacağını düşünün. İki notayı birlikte çalmadan önce, uzun notayı tutan parmağın sonraki notalara yetişmek için diğer parmaklar hareket ederken tuşunda kalabildiğinden emin olun. Zor bir bölümde parmak numaralarını kesinleştirmeden önce tüm diziyi yavaşça deneyin.

Aşağıdaki örnek, eşgüdümü göstermek için hazırlanmış açıklayıcı bir ölçülük alıştırmadır. 4/4 ölçü kullanın; dörtlük nota bir vuruş sürer. Bu ölçüde birlik nota ölçünün tamamını, ikilik nota ise iki vuruşu doldurur. Süre Sembolleri

Sağ başparmağınızla orta Do’yu, sağ orta parmağınızla da üzerindeki Mi’yi çalın. Alt ses, birlik Do notasından oluşur. Üst ses ise dörtlük Mi, dörtlük sus ve ikilik Sol’den oluşur. Sol için serçe parmağınızı kullanın. Alıştırma boyunca pedalı kullanmayın.

Sayım	Üst ses	Alt ses	Hareket
1	Dörtlük Mi ile başlayın	Birlik Do ile başlayın	Do ve Mi’yi birlikte çalın
2	Dörtlük sus başlar	Do devam eder	Mi’yi bırakın; Do’yu tutun
3	İkilik Sol ile başlayın	Do devam eder	Do’yu tutmaya devam ederken Sol’ü çalın
4	Sol devam eder	Do devam eder	Her iki tuşu basılı tutun
Sonraki ölçü çizgisi	Sol biter	Do biter	Bu alıştırmada ikisini de bırakın

En önemli geçiş 2. vuruşun başındadır. Mi o anda bitmelidir, ancak Do’nun üç vuruşu daha vardır. 3. vuruşta Sol, hâlâ çalmakta olan Do’nun üzerine girer; Do’yu yeniden çalmayın.

2. vuruşta yalnızca Do’yu duymalısınız. İki nota da kesilirse devam eden sesi bırakmışsınız demektir. Mi hâlâ basılı bir nota gibi duyuluyorsa tuşunun geri döndüğünü ve pedalın yukarıda olduğunu kontrol edin. Do 3. vuruşta yeniden duyuluyorsa “basılı tutmaya devam et” yönergesini “yeni bir nota çal” yönergesinden ayırın.

Bırakma hareketini başlangıçta daha kolay duymak için Do’yu sol elinizle, Mi ve Sol’ü sağ elinizle çalabilirsiniz. Zamanlama netleşince tek elle çalma biçimine dönün. Böylece alıştırmanın iki ritmik çizgisi korunurken çalışma düzeni değişir.

Tuşları bırakma seslerini duyabilmek için bu eşgüdüm alıştırmasına pedalsız başlayın. Sustain pedalı, tuşlar bırakıldıktan sonra da notaların sesini sürdürür. Yamaha, bu pedalın sönümleyicileri kaldırdığını açıklar; böylece bırakılan bir nota, sürdürmek istediğiniz notanın yanında çalmaya devam edebilir. Klavye Pedalları Nasıl Kullanılır?

Bunun pratik sonucu, örnek boyunca sustain pedalına basmanın üst sesin sus işaretini belirsizleştirecek olmasıdır: Mi’yi bırakmak artık normalde olduğu gibi sesini kesmez. Bu iki nota üzerinde seçici kontrol sağlayan yöntem, parmakla basılı tutmaktır.

Gerçek bir eserde pedal işaretlerine uyun ve amaçlanan dokuyu göz önünde bulundurun. Yazılı sus işaretleri pedalın oluşturduğu yankıyla birlikte bulunabilir; bu nedenle sus işareti, önceki sesin her izinin mutlaka silinmesini gerektirmez. Önce seslerin yazılı zamanlamasını oturtun, ardından pedalı ekleyip seslerin nasıl örtüştüğünü dinleyin. Yamaha’nın pedal eğitimi hem bağlı pedal kullanımını hem de seslerin bilerek üst üste binmesini gösterir. Klavye Pedalları Nasıl Kullanılır?

Gerçek bir sostenuto pedalı seçici olarak sesleri sürdürür: İstediğiniz notalar basılıyken pedala basın; tuşları bıraktıktan sonra da bu notalar çalmaya devam ederken sonraki notaları bağımsız olarak bırakabilirsiniz. Bu yöntemi kullanmadan önce enstrümanınızın işlevini kontrol edin; orta pedalların işlevi değişebilir ve birçok dik piyanoda bu pedal sessiz çalışma işlevi görür. Klavye Pedalları Nasıl Kullanılır?

Bağ, aynı perdedeki notaları birleştirerek sürelerini toplar. Tuşu ne zaman bırakacağınıza karar vermeden önce bu süreleri toplayın. Legato bağı farklı bir işleve sahiptir: notaların değerlerini tek bir uzayan perde olarak birleştirmek yerine, notalar arasında kesintisiz çalınacağını belirtir. Noktalar ve Bağlar

Örneğin, alıştırmadaki alt Do bir birlik nota yerine birbirine bağlı iki ikilik nota olarak yazılmış olsun. Üst ses Sol’e başlarken yeni bir vuruş yapmadan Do’yu 3. vuruş boyunca tutun. Üst sesin hareketi, alt sesin bağını kesmez.

Sesler tam olarak aynı piyano tuşunda birleşiyorsa o anda müzik çizgileri ayrı tuşlarla kontrol edilemez. Önce iki ses için amaçlanan süreleri belirleyin, sonra bölümün parmak numaralarını ve pedal işaretlerini göz önünde bulundurun. Bu makaledeki basit yöntem, her ses farklı bir tuşta olduğunda en doğrudan şekilde uygulanır.

Öğrendiğiniz gerçek ölçü üzerinde aşağıdaki sırayı izleyin. Bunlar, yukarıda açıklanan bağımsız ses notasyonu ve seçici bırakma ilkelerinden çıkarılmış çalışma önerileridir.

1. Sesleri teker teker okuyun. Her sesin sus işaretlerini notaları kadar dikkatli sayın.
2. Bırakma noktasını bulun. Susan sesin önceki notasının bittiği sayımı söyleyin.
3. Bu geçişi ayrı çalışın. Geçişten hemen önceki notaları çalın, ardından yalnızca bırakılması gereken tuşu bırakın.
4. Sonraki girişe kadar devam edin. Sus sırasında ritmi sürdürün.
5. Sesleri sırayla dinleyin. Bir tekrarda uzayan notaya, başka bir tekrarda kısa notaya ve ardından gelen sessizliğe odaklanın.

Eşgüdüm bozulursa bölümü bırakma noktasına ve onu izleyen vuruşa kadar kısaltın. Gözlemlenebilir tek bir hareketi kontrol edin: Devam eden sesin tuşu basılı kalırken susan sesin tuşu geri döndü mü? Bu hareket netleşince çevresindeki notaları ve ardından uygunsa pedal kullanımını ekleyin.

Klavyede her sese kendi vuruş, basılı tutma ve bırakma dizisini verin. Bir sus işareti geldiğinde hangi çizgiye ait olduğunu izleyin, o çizgide süresi biten notaları bırakın ve diğer sesin kendi süresini tamamlamasına izin verin.

• Birden fazla sesle çalışma — MuseScore Studio El Kitabı
• 5.2 Birden fazla ses — LilyPond Notasyon Başvuru Kaynağı
• Piyano Nasıl Çalışır? — Yamaha
• Klavye Pedalları Nasıl Kullanılır? — Yamaha
• 4.2 Süre Sembolleri — 21. Yüzyıl İçin Müzik Teorisi Sınıfı
• 4.3 Noktalar ve Bağlar — 21. Yüzyıl İçin Müzik Teorisi Sınıfı