Jak równomiernie nanosić farbę reliefową wałkiem na ręcznie rzeźbioną pieczątkę gumową

Użyj farby reliefowej lub farby do druku wypukłego przeznaczonej do wybranej powierzchni, gumowego wałka, gładkiej płyty do rozprowadzania farby, na przykład ze szkła lub akrylu, oraz papieru na próbny odbitek. Umieść rzeźbioną pieczątkę na stabilnej, płaskiej powierzchni. Pieczątka na podkładce lub z szerokim, płaskim tyłem łatwiej pozostanie nieruchoma podczas wałkowania.

Przewodnik Muzeum Stanu Nowy Jork dotyczący druku wypukłego zaleca szklaną płytę lub inną płaską, gładką, nieporowatą powierzchnię do rozprowadzania farby. Speedball opisuje wałek jako narzędzie służące do równomiernego pokrywania klocka farbą; podaje też, że wałki są dostępne z miękkiej i twardej gumy, a ich przydatność zależy od klocka i farby. Jeśli producent farby lub wałka wskazuje konkretne połączenie, postępuj zgodnie z jego zaleceniami. (New York State Museum, „Relief Printing and the Works of Frank C. Eckmair”; Speedball, „Block Printing Supplies, Ink & More”)

Przed rozpoczęciem wytrzyj płytę i wałek do czysta i do sucha. Kurz, zaschnięta farba lub luźne włókna mogą utrudnić uzyskanie równomiernej warstwy. Miej pod ręką trochę papieru na próbę, aby sprawdzić pierwsze odbicie, zanim użyjesz strony dziennika lub materiału do gotowego projektu.

Wyciśnij lub nałóż na płytę niewielką porcję farby. Zacznij od mniejszej ilości, niż wydaje ci się potrzebna; zawsze możesz dodać trochę więcej, a dużą kałużę trudniej rozprowadzić. Wałkuj farbę równymi ruchami, a następnie przejedź wałkiem po płycie w przeciwnym kierunku, aby utworzyć cienką warstwę.

Unosząc wałek między ruchami i od czasu do czasu zmieniając kierunek, rozprowadź farbę na całej szerokości wałka. Celem jest uzyskanie jednolitej warstwy zarówno na płycie, jak i na wałku, a nie grubej smugi przy jego krawędzi. Opis procesu krok po kroku autorstwa graficzki Holly Hollon również zaleca wałkowanie farby na szkle lub akrylu do uzyskania cienkiej, równomiernej warstwy oraz pokrycia wałka cienką warstwą farby. (DIY Series: Blockprinting)

Traktuj dźwięk i wygląd jako praktyczne wskazówki, a nie sztywne reguły: wałek powinien poruszać się płynnie, a warstwa powinna wyglądać równomiernie, bez mokrych, prążkowanych smug. Farby różnią się między sobą, dlatego wskazówki na opakowaniu i próbny odbitek są bardziej wiarygodne niż oczekiwanie jednego konkretnego dźwięku lub wyglądu.

Umieść pieczątkę tak, aby się nie przesuwała. Nabierz farbę wałkiem, a następnie lekko przejedź nim po wypukłej powierzchni. Po każdym ruchu unieś wałek i wróć do krawędzi, od której zaczynasz, zanim ponownie zaczniesz wałkować. Nie dociskaj tak mocno, by wtłoczyć farbę w wyżłobienia.

Obróć pieczątkę lub zmień kierunek wałkowania, aby pokryć cały wzór. W przypadku małej pieczątki możesz raz przejechać wałkiem poziomo, a potem pionowo. Przy większym wzorze wykonuj nachodzące na siebie ruchy i zwróć uwagę na narożniki oraz wąskie wypukłe detale. W razie potrzeby dobierz farbę z płyty, ale za każdym razem nabieraj jej cienką warstwę.

Jeśli część pieczątki pozostaje blada, wykonaj kolejne lekkie przejście, zamiast próbować poprawić ją jednym mocnym ruchem. Stopniowe nakładanie farby pozwala zakończyć pracę, gdy wypukłe partie są już pokryte, a drobne nacięcia pozostają czyste. Ta metoda jest zgodna z zaleceniem Muzeum, by uzyskać gładką, równomierną warstwę na niewyrzeźbionych obszarach, oraz z uwagą, że nadmiar farby może zasłonić cienkie linie, a zbyt mała ilość osłabić intensywność koloru i wyrazistość. (New York State Museum, „Relief Printing and the Works of Frank C. Eckmair”)

Spójrz na pieczątkę pod niewielkim kątem. Farba powinna równomiernie pokrywać wypukłe kształty, bez widocznych suchych miejsc. Wyżłobienia powinny nadal być widoczne i w większości pozostać wolne od farby. Jeśli cała powierzchnia błyszczy lub farba wypełnia wąskie nacięcia, warstwa może być zbyt gruba.

Przydatnym sposobem sprawdzenia jest wykonanie próbnego odbicia na papierze. Przyciśnij papier równomiernie do pieczątki i unieś go, nie przesuwając. Sprawdź, czy nie ma przerw, rozmytych krawędzi ani zalanych linii. Odbitka próbna daje wyraźniejszą wskazówkę niż ocena samego koloru farby, ponieważ na wygląd obrazu wpływają także faktura papieru i siła nacisku.

Jeśli odbitka ma blade miejsca, sprawdź, czy wałek jest równomiernie pokryty farbą i czy ruchy wałkowania obejmują krawędzie pieczątki. Dodaj niewielką ilość farby na płytę, ponownie ją rozprowadź, a następnie nałóż na pieczątkę kolejną cienką warstwę. Blady efekt może też wynikać z nierównomiernego nacisku podczas przenoszenia obrazu, więc nie dodawaj automatycznie więcej farby, jeśli pieczątka była równomiernie pokryta.

Jeśli drobne detale są zasłonięte albo krawędzie odbitki wyglądają na zbyt grube, usuń nadmiar farby z pieczątki i płyty, a następnie zacznij od nowa, nakładając cieńszą warstwę. Wałkuj lżej i wykonuj mniej ruchów. Nadmiar farby może zasłonić cienkie linie, jak ostrzega przewodnik Muzeum; wielokrotne, mocne wałkowanie może pogorszyć problem zamiast poprawić pokrycie.

Jeśli obraz jest nierówny mimo równomiernej warstwy farby, sprawdź osobno etap drukowania. Dopilnuj, by papier i pieczątka się nie przesuwały, i dociskaj wzór równomiernie. Speedball podaje, że do równomiernego przeniesienia obrazu służy gładzik baren; w przypadku druku ręcznego przewodnik Muzeum również zaleca mocny, równomierny nacisk na papier. (Speedball, „Block Printing Supplies, Ink & More”; New York State Museum, „Relief Printing and the Works of Frank C. Eckmair”)

Przy wykonywaniu krótkiej serii stron do dziennika lub kartek nakładaj farbę przed każdą odbitką, zamiast zakładać, że na pieczątce wciąż jest jej dość. Za każdym razem stosuj tę samą lekką technikę wałkowania i porównuj odbitki. Jeśli odbitki zaczynają wychodzić nierówno, sprawdź pieczątkę i wyczyść ją zgodnie z zaleceniami producenta farby, zanim zaczniesz dalej drukować.

Po zakończeniu niezwłocznie wyczyść wałek, płytę i pieczątkę, stosując metodę zalecaną dla danej farby. Zapobiegnie to zaschnięciu resztek, które mogłyby zmienić sposób, w jaki wałek będzie nabierał farbę następnym razem. Cały proces jest prosty: rozprowadź cienką warstwę, nakładaj ją kontrolowanymi ruchami, sprawdź wypukłą powierzchnię i wykonaj próbne odbicie, zanim wydrukujesz coś, co chcesz zachować.

• „Relief Printing and the Works of Frank C. Eckmair”, New York State Museum
• „Block Printing Supplies, Ink & More”, Speedball Art
• „DIY Series: Blockprinting”, Riley Sheehey