Jak umieszczać bliki i cienie na kropli wody, zachowując spójne źródło światła
W przypadku kropli wody oświetlonej z góry i z lewej zacznij od małego odbitego bliku w jej górnej lewej części oraz cienia własnego padającego w prawą dolną stronę. Jaśniejszy obszar może też pojawić się po wewnętrznej stronie przeciwległej krawędzi, gdy światło przechodzi przez wodę. Potraktuj to jako układ wyjściowy: ostateczny wzór zależy od punktu widzenia, kształtu kropli i otaczającej powierzchni.
Ten poradnik dotyczy rysowania lub malowania kropli wody spoczywającej na powierzchni, ołówkiem, farbami albo pędzlem cyfrowym. Konkretne zadanie polega na stworzeniu jednej przekonującej kropli, a następnie zastosowaniu tej samej logiki oświetlenia do sąsiednich kropli.
1. Określ kierunek światła, powierzchnię i punkt widzenia
Zanim zaczniesz cieniować, narysuj poza obrazem strzałkę skierowaną od wyobrażonego źródła światła ku kropli. W tym ćwiczeniu przyjmij, że światło pada ukośnie z góry i z lewej. Ustaw powierzchnię, na której spoczywa kropla, w przybliżeniu równolegle do płaszczyzny obrazu i patrz na kroplę z lekkiego podwyższenia.
Zdecyduj też, czy źródło światła jest małe, czy rozległe. Wpływa to nie tylko na jasność: oficjalna dokumentacja oświetlenia Blendera wyjaśnia, że zwiększenie rozmiaru źródła zmiękcza cienie i bliki. Rozległe źródło wymaga więc innego podejścia niż małe, skupione źródło. Podręcznik Blendera: obiekty świetlne
Do pierwszego studium wybierz prostą powierzchnię o średniej jasności i jedno dominujące źródło światła. To praktyczny wybór przy rysowaniu: pozostawia miejsce na jaśniejsze i ciemniejsze ślady bez wprowadzania skomplikowanego otoczenia odbijającego światło. Porównując kroplę z materiałem referencyjnym, nie zmieniaj punktu widzenia.
2. Oddziel odbity blik od światła przechodzącego przez kroplę
Woda może odbijać światło na swojej powierzchni i przepuszczać je przez siebie. Demonstracja UCLA przedstawiająca bieg promieni pokazuje te procesy jako odrębne drogi: część padającego światła odbija się od razu, a część wnika do kropli i ponownie z niej wychodzi. To wyjaśnia, dlaczego w kropli może być widocznych kilka jasnych elementów przy jednym źródle światła. UCLA ePhysics: fizyka tęczy
Blik lustrzany to widoczne odbicie źródła światła. Jego położenie zależy od światła, kierunku patrzenia i lokalnego nachylenia zakrzywionej powierzchni. Prawo odbicia wymaga, by kąt padania i kąt odbicia, mierzone względem normalnej do powierzchni — wyobrażonej linii prostopadłej do niej — były równe. Rendering oparty na prawach fizyki: odbicie zwierciadlane i transmisja
Przy wybranym przez nas kącie widzenia umieść mały blik w górnej lewej części wnętrza kropli. Zostaw odstęp między nim a obrysem. Pomyśl o nim jak o odbiciu na zakrzywionej powierzchni, a nie o białym śladzie automatycznie przylegającym do krawędzi.
Drugi jasny obszar może powstać, gdy światło przechodzi przez kroplę. Załamuje się ono, a powstała jasna plama różni się od odbicia na powierzchni. Na zdjęciu Dietricha Zawischy z kulistą kroplą wody również widać różnicę między obrazem lampy odbitym od przedniej powierzchni a światłem biegnącym przez wodę. Załamanie i rozszczepienie światła
3. Korzystaj z mapy rozmieszczenia, ale nie traktuj jej jak wzoru
Demonstracja Petera Weatherilla wykonana kolorowymi ołówkami przedstawia użyteczny układ: blik po stronie źródła światła, cień własny po stronie przeciwnej, ciemniejsze górne wnętrze i jaśniejszy dolny brzeg. Przez kroplę prześwituje też kolor podłoża. To pomocne wskazówki rysunkowe dla pokazanego ustawienia, a nie obowiązkowe elementy każdej kropli. Jak narysować kroplę wody kolorowymi ołówkami
Potraktuj poniższą mapę jako poglądowy plan dla ćwiczenia z oświetleniem z góry i z lewej. Opisane położenia odnoszą się do obrazu, a nie do uniwersalnych współrzędnych optycznych.
| Element | Położenie wyjściowe | Decyzja rysunkowa |
|---|---|---|
| Odbicie źródła | W górnej lewej części wnętrza | Zostaw mały, czysty kształt jasnego obszaru |
| Ciemny ton wewnętrzny | Przy górnej krawędzi lub po stronie źródła światła | Wtapiaj go do środka, zamiast rysować jednolity pas |
| Jasny obszar światła przechodzącego przez kroplę | W dolnej prawej części wnętrza lub przy brzegu | Zrób go szerszym i odróżnij od odbicia źródła |
| Cień własny | Na powierzchni, po prawej stronie i w dół | Wyraźnie połącz go z podstawą kropli |
| Akcenty na krawędzi | Wybrane fragmenty obwodu | Zmieniaj ich intensywność, zamiast obrysowywać całość |
Rozróżnienie między wnętrzem a zewnętrzem ma zasadnicze znaczenie. Ciemna plama widoczna przez wodę należy do wnętrza sylwetki kropli. Cień własny pada na powierzchnię, która go przyjmuje. Jeśli te dwa elementy ci się mylą, lekko je podpisz na szkicu ćwiczeniowym.
4. Rysuj kroplę w kolejności, która pozwala zachować jasne obszary
Zastosuj tę kolejność, aby na podstawie mapy rozmieszczenia stworzyć gotowe studium. To robocza metoda redakcyjna oparta na opisanych wyżej zasadach odbicia i załamania; nie przewiduje dokładnego wzoru optycznego.
- Ustal ton tła. Nanieś niewielki, równomierny obszar o średniej jasności. Jeśli pracujesz cyfrowo, umieść warstwę tła pod kroplą.
- Lekko naszkicuj podstawę kropli. Wybierz zaokrąglony, nieco nieregularny owal. Linia konstrukcyjna powinna być na tyle delikatna, by dało się ją poprawić.
- Zarezerwuj miejsce na odbicie źródła. Zaznacz mały kształt w górnej lewej części wnętrza. Rysując ołówkiem lub przezroczystą farbą, pozostaw w tym miejscu biel papieru; w pracy cyfrowej umieść blik na edytowalnej warstwie.
- Umieść cień własny. Dodaj oszczędny kształt tuż poza dolną prawą krawędzią. Zanim go przyciemnisz, ustal jego kierunek.
- Zbuduj tony wewnątrz kropli. Wprowadź ciemniejszy obszar u góry, po stronie źródła światła, i stopniowo przejdź do jaśniejszego obszaru w dolnej prawej części. Zachowaj część koloru lub faktury tła.
- Dopracuj krawędź. Wzmocnij tylko te fragmenty, które pomagają opisać podstawę kropli i oddzielić sąsiadujące tony.
- Wykończ odbicie. Oczyść jego kształt i skoryguj jasność po ustaleniu otaczających tonów.
Po piątym kroku obejrzyj studium w docelowym rozmiarze. Jeśli kropla jest nieczytelna, ustal, której relacji brakuje: odbicia, zmiany tonów wewnątrz kropli czy połączenia z powierzchnią. Popraw tę relację, zanim dodasz więcej szczegółów.
W pracy kolorami zacznij od gamy barw powierzchni, na której spoczywa kropla. W swojej demonstracji Weatherill wykorzystuje wewnątrz kropli zielenie i brązy liścia, a szczegóły podłoża przesuwa, by zasugerować zniekształcenie optyczne. Nie nadaj kropli niebieskiego koloru wyłącznie dlatego, że przedstawia wodę. Jak narysować kroplę wody kolorowymi ołówkami
5. Jednocześnie kształtuj cień własny i jasny obszar światła przechodzącego przez kroplę
Nie traktuj cienia własnego jak jednolicie wypełnionej sylwetki. Przezroczysta kropla zmienia kierunek światła, a także je odbija, dlatego przyjrzyj się materiałowi referencyjnemu pod kątem przerw w cieniu lub skupionych jasnych plam wokół niego. U podstaw tego zjawiska leży załamanie: promienie przechodzące przez granicę ośrodków zmieniają kierunek. Rendering oparty na prawach fizyki: odbicie zwierciadlane i transmisja
Na rysunku ćwiczeniowym zacznij od skromnego cienia skierowanego w prawą dolną stronę i zostaw sobie miejsce na poprawki. Jeśli materiał referencyjny pokazuje jasną plamę w tym obszarze lub obok niego, zachowaj ją. Nie dodawaj jasnego półksiężyca tylko po to, by uzupełnić mapę rozmieszczenia.
Dobierz sposób rysowania krawędzi do wybranego źródła światła. Stosunkowo małe źródło daje ostrzejsze granice cienia, a rozległe — bardziej miękkie. Podręcznik Blendera wyraźnie opisuje światła powierzchniowe jako źródła dające miękkie krawędzie cienia i przeciwstawia je źródłom punktowym. Przy rysowaniu pozwala to sprawdzić, czy wyobrażone źródło światła pasuje do namalowanego cienia. Podręcznik Blendera: obiekty świetlne
Wizualnie oddziel blik odbity od jasnego obszaru światła przechodzącego przez kroplę. W tym ćwiczeniu spróbuj namalować zwarty, wyraźnie ukształtowany blik i szerszy, delikatnie stopniowany jasny obszar wewnętrzny. To celowe zabiegi artystyczne, które ułatwiają rozróżnienie obu funkcji; zmień je, jeśli materiał referencyjny pokazuje inny układ.
6. Zachowaj spójność kilku kropli bez kopiowania każdego śladu
Kiedy pierwsza kropla jest już gotowa, dodaj dwie sąsiednie o różnych rozmiarach. Zachowaj tę samą powierzchnię, kierunek patrzenia i dominujące źródło światła. Za pomocą pierwotnej strzałki sprawdź ogólny kierunek ich cieni własnych.
Przy odległym źródle światło padające w przybliżeniu równolegle jest użytecznym założeniem. W przypadku pobliskiego źródła punktowego kierunek zależy od linii łączącej źródło z każdym punktem powierzchni, więc cienie mogą rozchodzić się wachlarzowato w szerszej kompozycji. Podręcznik Blendera opisuje zarówno model światła słonecznego padającego z jednego kierunku, jak i zależny od położenia kierunek oświetlenia punktowego. Podręcznik Blendera: obiekty świetlne
Zamiast kopiować gotową pierwszą kroplę, sprawdź trzy elementy osobno:
- Kierunek: Czy cień własny każdej kropli zgadza się z położeniem źródła światła?
- Odbicie: Czy główny blik każdej kropli mógłby wiarygodnie odbijać to samo źródło w kierunku obserwatora?
- Kształt: Czy zmieniłeś wzór wewnętrzny tam, gdzie zmienia się krzywizna kropli?
Ostatni punkt ma znaczenie, ponieważ załamanie zależy od orientacji powierzchni, na którą pada każdy promień. Nieregularną kroplę trzeba więc interpretować, a nie kopiować i obracać diagramu przedstawiającego okrągłą kroplę. Skorzystaj z mapy, by uporządkować obserwacje, a potem kieruj się rzeczywistym kształtem. Rendering oparty na prawach fizyki: odbicie zwierciadlane i transmisja
7. Zanim dodasz szczegóły, znajdź błędy w rozmieszczeniu
Skorzystaj z tej tabeli, gdy kropla wygląda nieprzekonująco. Każda korekta to eksperyment rysunkowy: wprowadź jedną zmianę, porównaj efekt i zachowaj ją tylko wtedy, gdy poprawia zamierzone oświetlenie.
| Co widać | Co sprawdzić | Pierwsza poprawka do wypróbowania |
|---|---|---|
| Jednolita, kulista kropla | Wnętrze jest cieniowane jak nieprzezroczysty przedmiot | Przywróć część koloru tła i jasny obszar światła przechodzącego przez kroplę |
| Płaski okrąg | Cały kontrast skupia się na obwodzie | Osłab obrys i wprowadź zmiany tonów wewnątrz kropli |
| Kropla, która unosi się nad powierzchnią | Cień na zewnątrz jest oddzielony od kropli | Połącz cień z podstawą kropli |
| Sprzeczne oświetlenie | Kierunki cieni różnią się między kroplami | Ponownie sprawdź każdą kroplę względem strzałki wskazującej światło |
| Kilka niewyjaśnionych białych kropek | Każdy jasny element uznano za odbicie | Określ główne odbicie źródła i uprość pozostałe ślady |
| Mechanicznie powtarzający się wzór | Wszystkie krople mają identyczne ślady | Ponownie dopasuj ślady do indywidualnego kształtu każdej kropli |
Na koniec wyobraź sobie trzy drogi: od źródła do odbicia na powierzchni i dalej do oka; przez wodę w stronę jasnego obszaru powstałego wskutek przejścia światła; oraz obok kropli na powierzchnię, która przyjmuje cień. Jeśli zachowasz wyraźne rozróżnienie tych funkcji, bliki, tony wewnętrzne i cienie własne stworzą spójną strukturę, którą możesz dopracować dzięki obserwacji.