Temiz ve Çok Renkli Bir Baskı İçin Çizim İki Kalıp Arasında Nasıl Hizalanır?

Pozalamanın neleri sabit tutması gerekir?

Pozalama (kayıt/oturtma), her rengin hedeflenen yere denk gelmesi için kâğıdın ve kalıbın tekrarlanabilir şekilde yerleştirilmesidir. İki kalıplı bir baskıda iki potansiyel kayma kaynağı vardır: tabaka baskılar arasında hareket edebilir ve kalıplar tabakaya göre farklı konumlarda durabilir. Güvenilir bir düzenek her ikisini de kontrol altında tutar. UNSW yüksek baskı kılavuzunda açıklandığı gibi, bir poza sayfası veya kılavuzu, kalıbın baskı yatağında nerede duracağını ve kâğıdın onun üzerine nasıl oturacağını belirleyebilir.

Bu kılavuz, kâğıt üzerinde iki ayrı kalıptan üretilen el baskısı veya pres baskısı yüksek rölyef görseller içindir. Serigrafi baskıyı veya kademeli olarak oyulan tek bir kalıptan birkaç rengin basılmasını kapsamaz. Ancak temel fikir her iki durumda da aynıdır: Kâğıt için tek bir yön ve konum belirleyin, ardından görsel konumunu kaydırmadan kalıpları değiştirin.

Çizimi birleşme noktalarına göre planlayın

Oymaya başlamadan önce, hangi kalıbın hangi şekli taşıyacağına ve kenarlarının nerede birleşeceğine karar verin. Bir renk geniş bir arka plan oluşturuyor ve ikincisi koyu bir dış hat veya ayrıntı ekliyorsa, önce geniş ve açık renkli alanı, ardından daha koyu olan ana kalıbı (key block) basın. Bir yüksek baskı el kitabı, en açık renklerin önce basılmasını, en koyu renklerin bunların üzerine uygulanmasını ve bir katmanın üzerine basmadan önce tamamen kurumasının beklenmesini önerir; gerçek mürekkep ve kâğıt kuruma süreleri değişiklik gösterir, bu nedenle mürekkep üreticisinin talimatlarına uyun ve malzemelerinizi test edin (Relief Printing Techniques el kitabı).

Birleşmesi gereken sınırlar için tasarıma hafif bir bindirme payı (overlap) eklemeyi düşünün. Örneğin, oyulmuş iki kenarın birbirine kusursuz şekilde temas etmesini beklemek yerine, koyu ana çizginin renkli şeklin kenarının hemen üzerine taşmasına izin verin. Bu, pratik bir tolerans tercihidir: dar bir bindirme payı kâğıt yerleştirmedeki küçük bir hatayı gizleyebilirken, kasıtlı bırakılan bir boşluk katmanlar birbirinden kaydığında alttaki kâğıdı görünür kılabilir. Uygun genişlik, görsele ve görünür çizgi miktarına bağlıdır; ekran önizlemesine güvenmek yerine gerçek baskı boyutunda prova alın. Bir baskı sanatçısının iki renkli linolyum baskı anlatımı da benzer şekilde, nispeten kalın ana çizgilerin pozalama sapmaları için bir miktar pay bıraktığını belirtmektedir (Essdee iki renkli çok kalıplı baskı kılavuzu).

Aynı referans görseli her iki kalıba da aynı ölçek ve yönde aktarın. Yüksek baskı görseli yatay olarak tersine çevirir; bu nedenle yazı veya asimetrik motifler planlarken basılacak yönü teyit edin; UNSW'nin kılavuzu bu ters çevrilme durumunu açıkça vurgulamaktadır. Kalıpların boyutları farklıysa, her kalıbı bağımsız olarak ortalamak yerine ortak bir görsel başlangıç noktası veya referans kenar kullanın. Dış boyutların eşleşmesi kolaylık sağlar ancak asıl önemli olan görselin tutarlı yerleşimidir.

Aletlerinize uygun bir poza düzeneği seçin

Basit bir el baskısı düzeneği için sert ve düz bir levha ile kâğıdın bir köşesini sabitleyen L şeklinde bir çıta ya da iki adet durdurucu takoz kullanın. Kalıp için de kaymasını veya dönmesini önleyecek sıkı bir çerçeve ya da durdurucular ekleyin. Levhanın ve her bir kalıbın üst kenarını işaretleyin; bir kalıbı dönmüş veya ters çevrilmiş olarak geri koymak hassas hizalamayı bozar. L şeklindeki poza çıtası, yüksek baskı el kitabında açıklanan yöntemlerden biridir.

Baskı presi yatağı veya çok adetli tirajlar için kâğıt kulakçıkları ve poza pimleri daha net bir tekrar konumu sağlar. Kâğıt kulakçıkları her geçişte pimlere aynı şekilde otururken, bir çerçeve veya sabit durdurucular da kalıbı hizalar. Hickman Design'ın talimatları, linolyumun hareket etmesini önleyecek sıkı bir çerçevenin yanı sıra hem bantlı geçici pimleri hem de vidalanmış daha kalıcı bir düzeneği açıklamaktadır (poza pimi kurulum kılavuzu). Baskı süreci boyunca sabit ve gönyesinde tutabileceğiniz düzeneği tercih edin; pahalı ekipmanlar bile gevşek bir kalıbı veya hareket eden bir tabanı telafi edemez.

Faydalı bir kural, kalıp ve kâğıt referanslarını birbirinden farklı ama birbiriyle uyumlu yapmaktır. Kalıbın kenarlarını sabitleyecek durduruculara, kâğıdın ise kendi kenarını sabitleyecek durduruculara veya kulakçıklara ihtiyacı vardır. Bir tabakanın dış kenarının tam gönyesinde olduğunu veya elle kesilmiş kalıpların kusursuzca eşleşen boyutlara sahip olduğunu varsaymayın. Kılavuzu hazırlamak için gönye ve cetvel kullanın ve pimlerin ya da kulakçıkların basılı alana taşmaması için kâğıdın tam oturmasına yetecek kadar kenar boşluğu bırakın.

Mürekkeplemeye geçmeden önce kılavuzu oluşturun ve kontrol edin

İki rengi tekrarlanabilir bir sırayla basın

Düzenek doğrulandıktan sonra, kaliteli kâğıtlarınızı kullanmadan önce az sayıda deneme tabakası basın. Kalıbı çerçevesinde tutun, her tabakayı aynı durduruculara veya pimlere oturtun ve temas ettikten sonra sağa sola kaydırmak yerine kontrollü bir hareketle indirin. Baren veya kaşık kullanıyorsanız, perdahlama (bastırma) yaparken kâğıdı sabit tutun; pres kullanıyorsanız, yatağı ve poza kâğıdını değiştirmeyin. UNSW'nin baskı prosedürü de baskıdan önce kalıbın ve kâğıdın poza kılavuzu üzerinde hizalanmasını özellikle vurgulamaktadır.

Tüm tabakalara ilk rengi basın, ardından ikinci katman üzerine binecekse, seçtiğiniz mürekkep ve kâğıda göre bir sonraki baskıdan önce yeterince kurumasını bekleyin. Kururken tabakaları tutarlı bir yönde muhafaza edin. İkinci geçiş için ikinci kalıbı aynı kalıp çerçevesine yerleştirin ve her tabakayı kâğıt kılavuzuna geri koyun. Yanlış yerleşmiş bir rengi tek tek tabakaları göz kararı kaydırarak telafi etmeye çalışmayın; bu durum tek bir sistematik hatayı çok sayıda tutarsız hataya dönüştürür.

Renkler üst üste binmek yerine yan yana duruyorsa, devam etmeden önce birkaç provayı dikkatlice inceleyin. Kâğıt veya kalıp her seferinde elle farklı şekilde yerleştirildiyse, tek bir tabakadaki temiz görünüm tesadüfi olabilir. Birkaç prova boyunca tutarlı kenar hizalaması arayın, ardından tiraja yalnızca düzenek kabul edilebilir şekilde tekrar ettiğinde devam edin.

Hatalı hizalanmış bir provayı analiz edin

İkinci renk her tabakada aynı yöne kaymışsa, sabit bir düzenek hatasından şüphelenin: İkinci kalıbın görseli merkezin dışına aktarılmış olabilir, çerçevesi onu farklı hizalıyor olabilir veya kâğıt kılavuzu yanlış olabilir. Kalıp dış hatlarını ve referans işaretlerini karşılaştırın, ardından kalıp durdurucularını veya görsel yerleşimini ayarlayıp yeni bir prova basın.

Kaymanın miktarı veya yönü tabakadan tabakaya değişiyorsa, oynama/hareket olduğundan şüphelenin. Kâğıdın tam oturup oturmadığını, kulakçıkların veya pimlerin gevşek olup olmadığını, kalıbın çerçevesinde kayıp kaymadığını veya levhanın hareket edip etmediğini kontrol edin. Pim başlarındaki veya kulakçıklardaki mürekkep de oturmayı engelleyebilir; pim kurulum kılavuzu, kulakçıkların temiz bir şekilde takılmaya devam etmesi için pim başlarının silinmesini önerir. Her seferinde kontrollü tek bir değişiklik yapın, ardından başka bir prova seti basın.

Hizalama bir kenarda iyiyken diğerine doğru giderek bozuluyorsa, tabaka veya kalıp eğrilik yapıyor olabilir. Referans kenarların gönyesinde olduğunu ve kâğıdın her iki hizalama yüzeyiyle tutarlı bir şekilde buluştuğunu tekrar kontrol edin. Hizalama doğruysa ancak renk sınırı yine de pürüzlü görünüyorsa, çizimdeki oymayı ve bindirme payını yeniden gözden geçirin: Pozalama iki kalıbı tutarlı bir şekilde yerleştirebilir, ancak yanlış aktarılmış veya oyulmuş bir şekli düzeltemez.

Tirajdan önce kısa bir prova rutini uygulayın

Tirajın tamamını basmadan önce, birinci renkten ikinci renge kadar birkaç deneme tabakasını kontrol edin. Kenar boşluklarının doğru olduğundan, kâğıdın takılmadan oturduğundan ve kalıpların durdurucularına aynı yönde geri geldiğinden emin olun. Levhanın, çerçevenin ve kalıpların üst kısmını işaretleyin; böylece mola verdikten sonra düzeneği eski haline getirmek kolay olur. Pim düzeneğinde her kulakçığın tam olarak geçtiğinden ve bir sonraki geçişe mürekkep bulaştırmadığından emin olun.

Tekrarlanabilirliği etkileyen pratik tercihleri kaydedin: hangi kalıbın önce basılacağı, her kalıbın nasıl yönlendirildiği, kâğıdın nereye oturduğu ve ikinci geçişin kuruma gerektirip gerektirmediği. Bu notlar, özellikle baskı birden fazla seansa yayılıyorsa çok faydalıdır. Temiz bir iki renkli sonuç; görsel düzeninin sabit bir fiziksel kılavuzla eşleştirilmesi, her iki kalıbın aynı tabaka konumuna göre kanıtlanması ve kaymanın devam etmeden önce kaynağında düzeltilmesiyle elde edilir.

Kaynaklar

Bu konuyu keşfetmeye devam et