Een weefpatroon voor een getouw met starre hevels omzetten in instructies voor sleuven, gaten en oppakstok
Om een weefpatroon voor een getouw met starre hevels om te zetten, bepaal je welke kettingdraden bij elke inslag boven de inslagdraad moeten liggen, koppel je de inrijggroepen aan gaten en sleuven en stem je vervolgens elke vereiste sprong af op een handeling met de hevel en de oppakstok. Houd tijdens de hele omzetting de leesrichting, herhalingen en betekenissen van symbolen uit het patroon aan.
Deze gids is bedoeld voor een wever die al een enkele starre hevel kan inrijgen en er platbinding mee kan weven, en een compatibel patroon wil omzetten in schriftelijke instructies voor het getouw. Het uitgewerkte voorbeeld gebruikt één oppakstok achter de hevel en volgt de omzetting van het inrijgen en het plaatsen van de stok tot een volledige herhaling van zes inslagen.
1. Bepaal wat de tekens in het patroon betekenen
Noteer voordat je gaten of sleuven toewijst de inrijgrichting, de eerste weefrij, de schachtnummering en de conventie voor de binding. Volg de pijlen en de geschreven legenda. Schacht legt uit dat je de inslagtekening doorgaans van boven naar beneden leest, maar publiceert ook patronen die onderaan beginnen; de richting wordt door het afzonderlijke patroon bepaald. Wat is een weefpatroon en hoe gebruik ik het?
Schrijf voor deze omzetting elke inslag om als de groepen die boven de inslagdraad moeten liggen. Bij een binding met rijzende sprong zijn dit de aangegeven groepen die omhoog worden gebracht. Bij een binding met dalende sprong gaan de aangegeven groepen onder de inslagdraad, dus gebruik je hun complement binnen alle groepen in het patroon. Schacht laat deze relatie tussen bindingen met een rijzende en een dalende sprong zien. Uitleg van Schacht over bindingen
Houd drie soorten tekens uit elkaar: inrijgtekens wijzen kettingdraden aan groepen toe; inslagtekens selecteren via de binding een handeling; patroonbeeldtekens beschrijven afzonderlijke kruisingen van ketting- en inslagdraden. Een trappernummer is dus niet automatisch een schachtnummer of een hevelpositie.
Neem ook eventuele instructies buiten de schema’s over. Zo kan “gebruik tabby” vereisen dat je afwisselend inslagen in platbinding tussen de weergegeven patrooninslagen weeft. Die extra inslagen horen in je uiteindelijke schriftelijke volgorde. Schachts gids voor het lezen van patronen
2. Koppel het inrijgpatroon aan gaten, sleuven en geselecteerde sleufdraden
Gebruik voor een gebruikelijke opstelling met één hevel drie werklabels:
- H: alle draden in gaten.
- P: sleufdraden die op de oppakstok zijn geselecteerd.
- Q: sleufdraden die niet zijn geselecteerd.
Zet de hevel omlaag wanneer je de stok erachter aanbrengt. Zo komen de sleufdraden los van de omlaag gebrachte draden in de gaten. Selecteer alleen de benodigde sleufdraden: in de instructies van Liz Gipson staat dat sleufdraden vrij kunnen bewegen, terwijl draden in gaten door hun gaten worden beperkt. Weven met een oppakstok, door Liz Gipson
Een genummerde groep in een patroon betekent niet universeel dat je een bepaalde opening moet gebruiken. Je hebt een koppeling nodig die de ontwerper opgeeft, of een koppeling waarmee alle vereiste kruisingen worden nagebootst. Voor het onderstaande illustratieve voorbeeld definiëren we uitdrukkelijk groep 1 = P, groep 2 = H en groep 3 = Q. Deze koppeling geldt voor dit voorbeeld; pas haar niet automatisch toe op een ander patroon.
Lees het inrijgpatroon van acht draden in dit voorbeeld van links naar rechts, gezien vanaf de weefpositie:
| Kettingdraad | Patroongroep | Uiteindelijke opening | Selectie op de oppakstok |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | Sleuf | Geselecteerd |
| 2 | 2 | Gat | — |
| 3 | 3 | Sleuf | Niet geselecteerd |
| 4 | 2 | Gat | — |
| 5 | 1 | Sleuf | Geselecteerd |
| 6 | 2 | Gat | — |
| 7 | 3 | Sleuf | Niet geselecteerd |
| 8 | 2 | Gat | — |
Het resulterende inrijgpatroon is sleuf, gat, sleuf, gat, sleuf, gat, sleuf, gat. De groepsvolgorde is 1, 2, 3, 2, 1, 2, 3, 2. Noteer eventuele kettingkleuren naast deze instructies, zodat een verandering in de notatie de kleurvolgorde niet verandert.
3. Zet de sleufvolgorde om in een ondubbelzinnige oppakinstructie
Laat de draden in gaten buiten de telvolgorde wanneer je de oppakinstructie schrijft. In het voorbeeld zijn de sleufdraden kettingdraden 1, 3, 5 en 7. Hun selectiesequentie is geselecteerd, niet geselecteerd, geselecteerd, niet geselecteerd.
De volledige instructie luidt: Zet de hevel omlaag en werk achter de hevel vanaf de linkerkant van het voorbeeld. Plaats de stok onder sleufdraad 1, ga over sleufdraad 2 en herhaal dit voor de vier sleufdraden. Laat de geselecteerde draden boven op de stok rusten. Genummerd over de hele ketting zijn de geselecteerde draden 1 en 5.
Dit onderscheid voorkomt een veelgemaakte telfout. “Eén selecteren, één overslaan” telt hier alleen de sleufdraden. Als je elke kettingdraad meetelt, neem je ook de tussenliggende draden in gaten mee en krijg je een andere selectie.
Gebruik “geselecteerd” en “niet geselecteerd” in je aantekeningen als de verkorte aanduidingen “omhoog” en “omlaag” bij een patroon dubbelzinnig aanvoelen. Schrijf op welke draden boven de stok rusten en vermeld vanaf welke kant je begint. Ook in het gepubliceerde voorbeeld van Gipson staat een aparte selectiereeks voor sleufdraden en wordt de stok achter op het getouw geparkeerd tot hij nodig is. Oppakopstelling van Gipson
4. Koppel elke vereiste groepscombinatie aan een daadwerkelijke handeling
Voor deze gebruikelijke opstelling vormen de volgende vier handelingen de vertaalsleutel. Een geparkeerde stok ligt plat richting de achterbalk. Een actieve stok wordt naar voren gebracht, achter de hevel.
| Kettinggroepen boven de inslagdraad | Hevelpositie | Positie van de oppakstok | Verkorte notatie |
|---|---|---|---|
| H: alle draden in gaten | Omhoog | Plat en achteraan geparkeerd | U |
| P + Q: alle sleufdraden | Omlaag | Plat en achteraan geparkeerd | D |
| P: alleen geselecteerde sleufdraden | Neutraal | Naar voren, op zijn kant gedraaid | N + P |
| H + P: draden in gaten plus geselecteerde sleufdraden | Omhoog | Naar voren, plat gehouden | U + P |
Deze posities staan beschreven in de sleutel van de oppakstokhandleiding: hevel omhoog, hevel omlaag, omhoog met de stok naar voren en plat, en neutraal met de stok naar voren op zijn kant. Een oppakstok gebruiken
De twee handelingen met de actieve stok leveren verschillende combinaties op. Bij N + P tilt de stok de geselecteerde sleufdraden boven de overige kettingdraden. Bij U + P brengt de omhooggezette hevel de draden in gaten omhoog en voegt de naar voren gebrachte, platte stok daar de geselecteerde sleufdraden aan toe. Als je de stok in beide gevallen op zijn kant draait, verdwijnt een essentieel verschil uit de instructies.
Controleer de vereiste combinatie voordat je de verkorte notatie kiest. Met de koppeling uit ons voorbeeld betekent groep 1 + 3 D; groep 2 betekent U; groep 1 betekent N + P; en groepen 1 + 2 betekenen U + P. Dit zijn afleidingen uit de opgegeven koppeling en de tabel met handelingen.
5. Werk een volledige omzetting van zes inslagen uit
Dit is een illustratieve patroonoefening, geen verslag van een geweven proeflapje. Het inrijgpatroon van acht draden is hierboven weergegeven. De binding is uitdrukkelijk een binding met rijzende sprong, met deze vier handelingskolommen:
- A: groepen 1 en 3 omhoogbrengen.
- B: groepen 1 en 2 omhoogbrengen.
- C: groep 2 omhoogbrengen.
- D: groep 1 omhoogbrengen.
Stel dat de inslagvolgorde, gelezen vanaf de aangegeven eerste rij, A, B, A, C, D, C is. Zoek de betekenis van elke letter eerst op in de binding en vertaal die daarna naar bewegingen van het getouw.
| Inslag | Patroonhandeling | Groepen boven de inslagdraad | Kettingdraden boven de inslagdraad | Instructie voor het getouw |
|---|---|---|---|---|
| 1 | A | 1 + 3 | 1, 3, 5, 7 | D; stok geparkeerd |
| 2 | B | 1 + 2 | 1, 2, 4, 5, 6, 8 | U + P; stok naar voren en plat |
| 3 | A | 1 + 3 | 1, 3, 5, 7 | D; stok geparkeerd |
| 4 | C | 2 | 2, 4, 6, 8 | U; stok geparkeerd |
| 5 | D | 1 | 1, 5 | N + P; stok naar voren en op zijn kant |
| 6 | C | 2 | 2, 4, 6, 8 | U; stok geparkeerd |
Je uiteindelijke weefinstructie is dus D, U + P, D, U, N + P, U; herhalen. Elke vermelding staat voor één passage van de inslagdraad door de opgegeven sprong. Laat de stok plat zakken en parkeer hem voor een handeling in platbinding; breng hem alleen naar voren wanneer dat is aangegeven. Deze uitdrukkelijke reset maakt de volgorde gemakkelijker te volgen.
Let op het verschil tussen patroonhandeling D en verkorte getouwnotatie D. De eerste is slechts een kolomletter in deze oefening; de tweede betekent hevel omlaag. Schrijf in je werkaantekeningen voluit “patroonkolom D” of vervang de kolomletters na de omzetting door de volledige bewegingen.
6. Controleer of één stok het hele patroon kan voortbrengen
Gebruik de tabel met handelingen als compatibiliteitstest. Met deze koppeling levert één opgeslagen selectie H, P + Q, P en H + P op. Als de volgende patroonrij alleen Q of H + Q vereist, komt geen van de handelingen in de tabel overeen.
Die conclusie volgt uit de geselecteerde groepen: de stok bewaart P, terwijl de hevel H bestuurt. Een andere verkorte notatie geeft de bestaande stok geen onafhankelijke selectie van Q. Controleer voordat je verdergaat opnieuw welke opstelling de ontwerper bedoelde.
Een ander patroon kan een andere oppakselectie, extra hevels of een hevelstok vereisen. Yarnworker definieert de “doorhaling” van de ketting als de manier waarop die door de hevel of hevels, oppakstokken en/of hevelstokken loopt. Termen om te kennen
De duidelijke stopregel is: als er voor een vereiste rij geen bijbehorende handeling is, is de voorgestelde omzetting onvolledig. Noteer de combinatie waarvoor geen handeling bestaat en bepaal eerst wat er nodig is voor de inrijging of de uitrusting voordat je de instructies als voltooid beschouwt. Alleen het aantal schachten in een patroon bepaalt niet of je gekozen koppeling werkt.
7. Controleer de kruisingen voordat je de volledige herhaling weeft
Controleer één inrijgherhaling aan de hand van elke afzonderlijke handeling. In dit voorbeeld moeten bij inslag 5 alleen kettingdraden 1 en 5 boven de inslagdraad liggen. Aan de bekeken kant loopt de inslagdraad daardoor over draden 2–4 en 6–8. Deze reeksjes van drie volgen rechtstreeks uit het illustratieve inrijgpatroon en zijn een nuttige controle van de omzetting.
Bij inslag 2 moeten juist kettingdraden 1, 2, 4, 5, 6 en 8 boven liggen. Als alleen 1 en 5 omhoogkomen, heb je de sprong met alleen de geselecteerde sleufdraden gemaakt in plaats van de gecombineerde sprong met draden in gaten en geselecteerde sleufdraden. Controleer de geschreven handeling voordat je het inrijgpatroon verandert.
Controleer deze vier punten voordat je verdergaat:
- Aantal draden: elke patroondraad komt overeen met een uiteindelijke opening.
- Aantal geselecteerde draden: de oppakinstructies tellen sleufdraden en houden rekening met eventuele uitzonderingen aan de randen.
- Kruisingen: de draden boven de inslagdraad in elke rij komen overeen met de vereiste bovengroepen uit het patroon.
- Herhalingsgrens: de laatste inslag en de eerste inslag van de volgende herhaling behouden de bedoelde volgorde.
Leg de voltooide inrijgkaart, de selectiesinstructie voor sleufdraden en de inslagtabel samen naast het getouw. Zo kun je elke patroonmarkering terugvoeren naar een beweging, de herhaling weven en bij een onzekere inslag terugzoeken wat je moet doen zonder de omzetting opnieuw te hoeven reconstrueren.